Key Points
- กระสุนเสียงไม่มีหัวกระสุนแบบกระสุนจริง แต่แรงดัน ความร้อน และวัสดุที่พุ่งออกมายังทำให้บาดเจ็บหรือเสียชีวิตได้
- คำว่า “อุปกรณ์ประกอบฉาก” ครอบคลุมของหลายชนิด จึงไม่บอกความปลอดภัยหรือสถานะทางกฎหมายในตัวเอง
- กรมการปกครองมีหนังสือสั่งการเรื่องแบลงค์กันและสิ่งเทียมอาวุธปืน การครอบครองหรือค้าขายต้องตรวจข้อกำหนดที่ใช้กับกรณีจริง
- ไม่จับเล่น ไม่เล็งใส่คน และให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบจัดการเมื่อพบอุปกรณ์ที่ไม่ทราบสถานะ
ปืนแบลงค์กัน เป็นคำที่ใช้เรียกอุปกรณ์รูปร่างคล้ายอาวุธปืนซึ่งเกี่ยวข้องกับกระสุนเสียง หลายคนเข้าใจว่าเมื่อไม่มีกระสุนจริงก็ย่อมปลอดภัย แต่เสียงและแรงจากการทำงานยังทำให้บาดเจ็บรุนแรงได้
บทความเดิมของเว็บไซต์เคยระบุว่ากระสุนเสียงไม่อาจทำให้เสียชีวิต และสรุปว่าการครอบครองแบลงค์กันไม่ต้องขออนุญาตโดยทั่วไป ข้อความทั้งสองกว้างเกินหลักฐานและเสี่ยงทำให้ผู้อ่านตัดสินใจผิด จึงต้องแยกประเด็นความปลอดภัยออกจากสถานะทางกฎหมายของอุปกรณ์แต่ละชิ้น
เนื้อหานี้อธิบายคำเรียก ความเสี่ยง และแนวทางตรวจข้อมูลจากกรมการปกครอง โดยไม่ให้ขั้นตอนใช้งานหรือดัดแปลง หากเป็นเรื่องการครอบครอง การนำเข้า การจำหน่าย หรือการใช้จริง ควรสอบถามนายทะเบียนท้องที่เกี่ยวกับข้อกำหนดล่าสุด
แบลงค์กันและกระสุนเสียงหมายถึงอะไร
คำว่าแบลงค์กันมักใช้กับอุปกรณ์ที่ทำให้เกิดเสียงคล้ายปืนด้วยกระสุนเสียง ส่วนคำว่า “ปืนประกอบฉาก” ในงานภาพยนตร์มีความหมายกว้างกว่า อาจหมายถึงอุปกรณ์ที่ทำงานไม่ได้ อุปกรณ์จำลอง หรืออาวุธที่ใช้กระสุนเสียง BBC อธิบายความต่างของคำเหล่านี้ ไว้ในการรายงานด้านความปลอดภัยกองถ่าย
กระสุนเสียงต่างจากกระสุนจริงตรงที่ไม่มีหัวกระสุนซึ่งตั้งใจให้พุ่งไปยังเป้าหมาย อย่างไรก็ตาม มันยังใช้สารขับดันเพื่อสร้างเสียงและอาจมีวัสดุอื่นอยู่ในตัวกระสุน จึงไม่ควรตีความคำว่า “เสียง” ว่าไม่มีสิ่งใดออกจากอุปกรณ์
รูปร่างภายนอกหรือชื่อสินค้าบอกไม่ได้ว่าอุปกรณ์ทำงานอย่างไร และไม่ใช่หลักฐานว่าปลอดภัยต่อคนรอบข้าง การพิจารณาของจริงต้องให้ผู้มีความรู้และหน้าที่รับผิดชอบดำเนินการ ไม่ทดลองด้วยตนเอง
ทำไมกระสุนเสียงจึงทำให้บาดเจ็บได้
BBC รายงาน ว่ากระสุนเสียงอาจปล่อยวัสดุที่ใช้ปิดผนึกออกมา และแรงจากการยิงในระยะใกล้ก่อการบาดเจ็บรุนแรงหรือเสียชีวิตได้ ประวัติอุบัติเหตุในกองถ่ายเป็นหลักฐานว่า “ไม่มีหัวกระสุน” ไม่เท่ากับ “ไม่เป็นอันตราย”
อันตรายไม่ได้จำกัดอยู่ที่การกระแทก ความร้อน เสียงดัง และสิ่งแปลกปลอมยังเป็นปัจจัยที่ต้องระวัง ขนาดความเสี่ยงขึ้นกับอุปกรณ์และสถานการณ์ จึงไม่ควรใช้ตัวเลขระยะปลอดภัยทั่วไปหรือคาดเดาจากการมองภายนอก
ข้อความเดิมที่ว่าแบลงค์กัน “ไม่สามารถใช้ฆ่าคนได้” จึงไม่ถูกต้อง ควรปฏิบัติต่ออุปกรณ์ที่ไม่ทราบสถานะเสมือนมีความเสี่ยง และไม่หันไปทางบุคคลแม้ผู้ถือจะเชื่อว่าไม่มีหัวกระสุน
ต่างจากปืนจริงและอุปกรณ์ประกอบฉากอย่างไร
อาวุธปืนที่ใช้กระสุนจริงออกแบบให้ส่งหัวกระสุนออกไป ส่วนอุปกรณ์ที่ใช้กระสุนเสียงมักถูกพูดถึงในบริบทการแสดงหรือการจำลองเสียง แต่ชื่อเรียก “พร็อพ” ไม่ใช่ประเภททางเทคนิคที่รับประกันว่าไม่มีอันตราย BBC ระบุ ว่าของประกอบฉากอาจเป็นได้ตั้งแต่ของจำลองที่ทำงานไม่ได้ไปจนถึงอาวุธจริง
ความเสี่ยงที่สำคัญคือการสับสนระหว่างอุปกรณ์และกระสุนประเภทต่าง ๆ จึงไม่ควรบรรยายความต่างในเชิง “ปลอดภัยกว่า” แบบเหมารวม โดยเฉพาะเมื่อไม่ทราบประวัติและสถานะของอุปกรณ์ที่อยู่ตรงหน้า
หากสถานที่ทำงานจำเป็นต้องมีอุปกรณ์ลักษณะนี้ ควรให้ผู้รับผิดชอบที่มีคุณสมบัติและขั้นตอนความปลอดภัยของสถานที่เป็นผู้จัดการ ผู้อ่านทั่วไปไม่ควรตรวจ ทดลอง หรือสาธิตเพื่อพิสูจน์ว่าอุปกรณ์ใช้การไม่ได้
กฎหมายไทยเกี่ยวกับแบลงค์กันต้องดูอะไร
สถานะทางกฎหมายของอุปกรณ์ขึ้นกับข้อเท็จจริงและข้อกำหนดที่ใช้กับกิจกรรมนั้น ไม่ควรสรุปว่าแบลงค์กันทุกชนิดครอบครองได้โดยไม่ต้องดำเนินการใด ๆ กรมการปกครองเผยแพร่หนังสือสั่งการเมื่อ 4 กันยายน 2566 เกี่ยวกับการพิจารณาอนุญาตการสั่ง นำเข้า หรือจำหน่ายสิ่งเทียมอาวุธปืนชนิดแบลงค์กันและกระสุนเสียง
กรมการปกครองยังเผยแพร่ หนังสือเรื่องการนำอุปกรณ์ที่ครอบครองมาแสดงและบันทึกต่อนายทะเบียนท้องที่ เมื่อ 11 ตุลาคม 2566 และ หนังสือเรื่องการจดแจ้งผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ เมื่อ 26 ธันวาคม 2566 เอกสารเหล่านี้แสดงว่าข้อกำหนดมีรายละเอียดมากกว่าคำตอบสั้น ๆ ว่า “ต้อง” หรือ “ไม่ต้อง” ขออนุญาต
เพราะหนังสือสั่งการและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนได้ ให้ตรวจข้อมูลล่าสุดกับนายทะเบียนท้องที่หรือกรมการปกครองก่อนทำธุรกรรมหรือดำเนินการใด ๆ ไม่ใช้ข้อความในบทความเป็นคำวินิจฉัยทางกฎหมายสำหรับอุปกรณ์เฉพาะชิ้น
พบหรือเกี่ยวข้องกับแบลงค์กันควรทำอย่างไร
หากพบอุปกรณ์ที่ดูคล้ายปืนและไม่ทราบสถานะ อย่าหยิบจับเพื่อทดลองหรือส่งต่อให้คนอื่นเล่น เว้นระยะจากอุปกรณ์และแจ้งผู้รับผิดชอบสถานที่หรือเจ้าหน้าที่ตามความเหมาะสม การดูภายนอกไม่พอจะยืนยันว่าปลอดภัย
ในงานแสดงหรือกองถ่าย ควรยึดมาตรการของผู้รับผิดชอบด้านความปลอดภัย และไม่ถือว่าคำบอกเล่าว่า “เป็นกระสุนเสียง” เป็นการตรวจสอบแล้ว กรณีที่มีเหตุบาดเจ็บให้เรียกหน่วยฉุกเฉินและหลีกเลี่ยงการจัดการอุปกรณ์เอง
ผู้ปกครองและผู้ดูแลควรอธิบายให้เด็กเข้าใจว่าอุปกรณ์รูปร่างคล้ายปืนไม่ใช่ของเล่น และไม่ควรโพสต์คลิปทดลองเพื่อพิสูจน์ความปลอดภัย การหลีกเลี่ยงการทดลองเป็นวิธีลดความเสี่ยงที่ตรงที่สุดสำหรับคนทั่วไป
ข้อควรจำ: ไม่มีหัวกระสุนไม่ได้หมายความว่าไม่มีอันตราย และชื่อ “แบลงค์กัน” ไม่ใช่คำตอบเรื่องกฎหมายสำหรับทุกกรณี
สรุป
แบลงค์กันเกี่ยวข้องกับกระสุนเสียงที่ใช้จำลองเสียงปืน แต่แรงดัน ความร้อน และวัสดุที่พุ่งออกมายังทำให้บาดเจ็บรุนแรงได้ ไม่ควรเรียกอุปกรณ์ชนิดนี้ว่าปลอดภัยหรือเป็นของเล่น
คำว่าอุปกรณ์ประกอบฉากครอบคลุมของหลายรูปแบบ จึงต้องแยกคำเรียกออกจากการประเมินอุปกรณ์จริง และไม่ตรวจหรือทดลองด้วยตนเองเมื่อไม่ทราบสถานะ
สำหรับข้อกฎหมายไทย เอกสารกรมการปกครองชี้ว่ามีแนวปฏิบัติเฉพาะเกี่ยวกับแบลงค์กัน ผู้เกี่ยวข้องควรตรวจข้อกำหนดปัจจุบันกับนายทะเบียนท้องที่ก่อนครอบครอง นำเข้า จำหน่าย หรือใช้
