ประหยัดไฟหน้าร้อน เริ่มจากแอร์และลดไฟที่เสียเปล่า

Key Points

• เริ่มตั้งแอร์ที่ 25–26 องศาเซลเซียสตามแนวทาง กฟผ. แล้วปรับให้เหมาะกับผู้พักอาศัยและสภาพห้อง
• ลดแดดที่เข้าสู่ห้อง ปิดประตูหน้าต่างขณะใช้แอร์ และดูแลช่องลมให้โล่ง
• ปิดอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็น ดูแลแผ่นกรองตามคู่มือ และใช้ช่างเมื่อพบความผิดปกติ
• เทียบหน่วยไฟต่อวันร่วมกับชั่วโมงใช้งานและสภาพอากาศ ไม่รับประกันยอดประหยัดเป็นเงินบาทตายตัว

ประหยัดไฟหน้าร้อน เริ่มได้จากการตั้งแอร์ให้เหมาะกับการใช้งาน ลดความร้อนที่เข้าสู่ห้อง และปิดอุปกรณ์ที่เปิดทิ้งไว้ การลดภาระของเครื่องปรับอากาศช่วยให้บ้านเย็นสบายโดยไม่ต้องพึ่งการตั้งอุณหภูมิต่ำตลอดเวลา แต่ผลประหยัดของแต่ละบ้านย่อมต่างกันตามสภาพห้อง เครื่องใช้ และชั่วโมงใช้งาน

อากาศร้อนทำให้เครื่องปรับอากาศต้องรับภาระมากขึ้น ขณะเดียวกันพฤติกรรมอยู่บ้านนานขึ้นหรือเปิดเครื่องหลายห้องทำให้ใช้ไฟเพิ่มได้เช่นกัน การดูยอดเงินปลายเดือนเพียงอย่างเดียวจึงยังบอกไม่ได้ว่าวิธีประหยัดที่ลองทำได้ผลมากน้อยเพียงใด

แนวทางต่อไปนี้จัดลำดับจากสิ่งที่ปรับได้ทันที ไปถึงการดูแลอุปกรณ์และติดตามผลจากบิล เหมาะกับบ้านที่ต้องการลดไฟส่วนเกินโดยยังรักษาความสบาย พร้อมแยกสิ่งที่ทำเองได้ออกจากงานตรวจระบบที่ควรให้ช่างรับผิดชอบ

ตั้งแอร์ให้พอดีกับการใช้งาน

กฟผ. แนะนำการปรับแอร์ที่ 25–26 องศาเซลเซียสใน แนวทางประหยัดพลังงาน 4 ป. ช่วงอุณหภูมินี้ใช้เป็นจุดเริ่มต้นได้ แล้วปรับตามความสบายของผู้พักอาศัย ความชื้น และสภาพห้อง ไม่จำเป็นต้องยึดตัวเลขเดียวในทุกสถานการณ์ โดยเฉพาะเมื่อมีผู้สูงอายุ เด็ก หรือผู้ที่มีข้อจำกัดด้านสุขภาพอยู่ร่วมกัน

หลีกเลี่ยงการตั้งอุณหภูมิต่ำมากแล้วปล่อยให้แอร์ทำงานจนหนาวเกินความต้องการ หากใช้พัดลมร่วมด้วย ให้ปรับทิศทางลมให้เหมาะกับคนในห้องและทดลองเพิ่มอุณหภูมิแอร์ทีละน้อย พัดลมมีหน้าที่ช่วยให้ลมผ่านร่างกาย จึงควรปิดเมื่อไม่มีคนใช้พื้นที่

กำหนดเวลาเปิดและปิดให้สอดคล้องกับกิจวัตร ห้องที่ไม่มีผู้พักอาศัยและไม่มีเหตุจำเป็นด้านการควบคุมอุณหภูมิไม่ควรเปิดแอร์ทิ้งไว้ การตั้งเวลาปิดช่วยลดการลืมปิด แต่ต้องตรวจว่าช่วงเวลานั้นเหมาะกับผู้ที่ยังอยู่ในห้องด้วย

หากตั้งอุณหภูมิเหมาะสมแล้วแต่ยังไม่เย็น ควรตรวจประตู หน้าต่าง ช่องลม และสภาพแผ่นกรองก่อนลดอุณหภูมิต่อเนื่อง อ่าน วิธีใช้แอร์ให้ประหยัดไฟ ประกอบกับคู่มือของรุ่นที่ใช้อยู่ และให้ช่างตรวจเมื่อพบอาการผิดปกติ

ลดความร้อนเข้าห้องก่อนเร่งความเย็น

ห้องที่รับแดดโดยตรงมีความร้อนเข้าสู่พื้นที่ใช้งานมากกว่าห้องที่ได้รับการบังแดด การปิดม่านด้านที่แดดส่องหรือใช้วัสดุบังแดดที่เหมาะกับอาคารช่วยลดภาระความร้อน ควรจัดแสงให้ยังเพียงพอกับกิจกรรม และไม่ปิดกั้นทางออกหรือช่องระบายอากาศที่จำเป็น

ระหว่างใช้แอร์ให้ปิดประตูและหน้าต่างตามลักษณะการใช้งานของระบบ หลีกเลี่ยงการเปิดประตูทิ้งไว้ เพราะอากาศร้อนภายนอกไหลเข้ามาแทนที่อากาศเย็นได้ ตรวจยางขอบประตูหรือช่องรั่วที่ซ่อมได้ง่าย โดยไม่ดัดแปลงระบบระบายอากาศของอาคารเอง

จัดเฟอร์นิเจอร์ให้ไม่บังทางลมออกและช่องรับลมกลับของเครื่อง ชุดระบายความร้อนภายนอกควรมีพื้นที่ตามคู่มือการติดตั้ง ไม่วางกล่องหรือสิ่งของล้อมจนลมถ่ายเทไม่สะดวก และไม่คลุมเครื่องขณะกำลังทำงาน

การรีดผ้าหรือใช้อุปกรณ์ที่ปล่อยความร้อนในห้องปรับอากาศเพิ่มความร้อนที่แอร์ต้องนำออก หากจัดพื้นที่ได้ ควรแยกกิจกรรมเหล่านี้ไปยังบริเวณที่เหมาะสมและระบายอากาศได้ดี พร้อมรักษาระยะปลอดภัยตามคู่มือของอุปกรณ์แต่ละชนิด

ดูแลแอร์ให้ทำงานได้ตามสภาพที่ควรเป็น

แผ่นกรองที่มีฝุ่นสะสมทำให้ลมผ่านได้ไม่สะดวก ควรตรวจและทำความสะอาดตามคู่มือของผู้ผลิต ความถี่ขึ้นกับปริมาณฝุ่นและชั่วโมงใช้งาน ไม่ควรกำหนดรอบเดียวให้ทุกบ้าน ก่อนถอดชิ้นส่วนที่ผู้ใช้ดูแลได้ต้องปิดเครื่องและปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของรุ่นนั้น

การดูแลแผ่นกรองกับการล้างเครื่องทั้งระบบเป็นงานคนละระดับ ส่วนที่เกี่ยวข้องกับวงจรไฟฟ้า สารทำความเย็น หรือการถอดเครื่องควรให้ช่างที่มีความชำนาญดำเนินการ ไม่ใช้การฉีดน้ำเข้าตัวเครื่องเองแทนการบำรุงรักษาที่ถูกวิธี

หากแอร์เย็นน้อยลง มีน้ำหยดผิดปกติ เสียงเปลี่ยน หรือเบรกเกอร์ตัดซ้ำ ให้หยุดใช้งานเมื่อมีความเสี่ยงและนัดตรวจหาสาเหตุ การเติมสารทำความเย็นโดยยังไม่ตรวจระบบไม่ใช่คำตอบสำหรับแอร์ที่ไม่เย็นทุกกรณี และไม่ควรแกะวงจรเพื่อทดลองซ่อมเอง

การเลือกซ่อมหรือเปลี่ยนเครื่องควรพิจารณาสภาพจริง ค่าซ่อม และความเหมาะสมกับห้องร่วมกัน เครื่องใหม่ต้องเลือกขนาดและประสิทธิภาพให้สอดคล้องกับพื้นที่ ไม่ควรสรุปว่าซื้อเครื่องใหญ่กว่าเดิมแล้วจะประหยัดกว่าเสมอไป

ลดไฟส่วนเกินจากการใช้งานและดูแลเครื่องให้เหมาะสมก่อนตัดสินใจซื้ออุปกรณ์ใหม่ ผลประหยัดควรวัดจากข้อมูลของบ้านจริง

ลดการเปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าทิ้งไว้โดยไม่จำเป็น

สำรวจไฟส่องสว่าง โทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ที่เปิดค้างในห้องว่าง เริ่มปิดสิ่งที่ไม่ได้ใช้งานตามขั้นตอนปกติของเครื่อง อุปกรณ์ที่ปิดแล้วแต่ยังอยู่ในโหมดพร้อมใช้งานอาจมีการใช้พลังงานต่อเนื่อง จึงควรอ่านคู่มือก่อนเลือกตัดไฟหรือถอดปลั๊ก

ไม่ควรเหมารวมให้ถอดปลั๊กทุกเครื่อง ตู้เย็น อุปกรณ์ทางการแพทย์ ระบบรักษาความปลอดภัย และอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องทำงานต่อเนื่องมีเงื่อนไขต่างจากโทรทัศน์หรือเครื่องชาร์จ การลดค่าไฟต้องไม่ทำให้อาหารเสียหรือกระทบการดูแลผู้พักอาศัย

เมื่อถึงเวลาซื้อเครื่องใช้ใหม่ ให้พิจารณา ฉลากประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 ร่วมกับขนาด ความจุ และรูปแบบการใช้งาน เปรียบเทียบเครื่องประเภทเดียวกันที่ให้บริการใกล้เคียงกัน และตรวจรายละเอียดรุ่นให้ตรงกับสินค้าที่ซื้อ

ค่าใช้จ่ายโดยประมาณบนฉลากใช้ประกอบการเปรียบเทียบ ไม่ใช่ยอดบิลที่รับประกันว่าจะเกิดขึ้นในบ้านทุกหลัง ชั่วโมงใช้งานจริง อุณหภูมิ และพฤติกรรมของผู้ใช้ทำให้ผลต่างออกไปได้ จึงไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ที่ยังเหมาะสมทั้งหมดพร้อมกันเพื่อเริ่มประหยัด

วัดผลจากหน่วยไฟและปรับพฤติกรรมทีละเรื่อง

จดหน่วยไฟฟ้าและจำนวนวันในรอบบิลก่อนเริ่มปรับพฤติกรรม จากนั้นหารหน่วยไฟด้วยจำนวนวันเพื่อดูค่าเฉลี่ยต่อวัน วิธีนี้ช่วยลดความคลาดเคลื่อนจากรอบบิลที่ยาวไม่เท่ากัน แต่ยังต้องดูสภาพอากาศ จำนวนคน และชั่วโมงใช้งานประกอบ

เลือกปรับทีละเรื่อง เช่น ปิดแอร์ในห้องว่างให้สม่ำเสมอหรือปิดม่านช่วงรับแดด แล้วบันทึกการใช้งานในช่วงถัดไป การเปลี่ยนหลายอย่างพร้อมกันทำให้แยกได้ยากว่าสิ่งใดมีส่วนต่อผลที่เห็น และการเปรียบเทียบคนละฤดูกาลไม่ใช่การทดลองภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน

หากต้องการเข้าใจว่าทำไมยอดเงินเปลี่ยนแม้หน่วยไฟใกล้เคียงเดิม อ่าน สาเหตุค่าไฟหน้าร้อนแพงขึ้นและวิธีตรวจบิล แล้วตรวจรายการในบิลของผู้ให้บริการจริง ทั้งอัตราตามประเภทผู้ใช้ไฟ ค่าบริการ ค่าไฟฟ้าผันแปร และภาษี ไม่ควรใช้ราคาไฟของปีเก่าคำนวณเป็นยอดปัจจุบัน

เมื่อหน่วยไฟสูงผิดปกติโดยไม่มีพฤติกรรมที่อธิบายได้ ให้เก็บบิล ภาพเลขมิเตอร์ และวันเวลาที่บันทึกเพื่อติดต่อผู้ให้บริการไฟฟ้า หากพบกลิ่นไหม้ ปลั๊กร้อน หรือเบรกเกอร์ตัดซ้ำ ควรให้ช่างตรวจระบบ ห้ามแกะมิเตอร์หรือทดลองซ่อมส่วนที่มีกระแสไฟเอง

สรุป

การประหยัดพลังงานช่วงอากาศร้อนเริ่มจากตั้งแอร์ให้เหมาะ ลดความร้อนเข้าสู่ห้อง และดูแลเครื่องตามคู่มือ จากนั้นสำรวจไฟและอุปกรณ์ที่เปิดทิ้งไว้ การปรับสิ่งเล็ก ๆ ที่เกิดซ้ำทุกวันช่วยลดการใช้ไฟที่ไม่จำเป็นได้โดยไม่ต้องซื้อของใหม่ทันที

ไม่มีตัวเลขยอดประหยัดเดียวที่ใช้ได้กับทุกบ้าน ผลขึ้นกับเครื่องใช้ อาคาร อากาศ และช่วงเวลาที่เปรียบเทียบ ควรดูหน่วยไฟต่อวันร่วมกับข้อมูลการใช้งาน แล้วเลือกวิธีที่ทำต่อเนื่องได้โดยไม่กระทบความสบายหรือความปลอดภัย

เริ่มจากเลือกหนึ่งเรื่องที่ทำได้ตั้งแต่รอบบิลนี้ จดผลและชวนคนในบ้านปรับไปด้วยกัน หากมีวิธีที่ใช้ได้ผลภายใต้เงื่อนไขเฉพาะ สามารถแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในความคิดเห็นหรือส่งบทความนี้ให้คนที่กำลังหาวิธีลดไฟส่วนเกิน