เรื่องน่าสนใจ

ขยะมูลฝอยคืออะไร? ประเภทและวิธีลด แยก ส่งต่อให้ถูกทาง

Key Points

  • ขยะในบ้านมีลักษณะต่างกัน จึงต้องแยกตามชนิดและระบบที่รับจัดการ ไม่เทรวมโดยดูเพียงว่าเป็นของเหลือทิ้ง
  • คู่มือชุมชนของ กทม. แยกเป็นขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล ขยะทั่วไป และขยะอันตราย
  • ลดการเกิดขยะและใช้ซ้ำเมื่อเหมาะสมก่อนส่งรีไซเคิล โดยตรวจสภาพสิ่งของและเงื่อนไขผู้รับ
  • สีถัง จุดรับ และรอบเก็บอาจต่างกัน ต้องอ่านป้ายและสอบถามหน่วยงานในพื้นที่ โดยเฉพาะขยะที่ต้องจัดการเป็นพิเศษ

เศษอาหารหลังมื้อเย็น ขวดเครื่องดื่ม กล่องบรรจุสินค้า และถ่านไฟฉายที่ใช้หมดแล้ว ต่างเป็นสิ่งที่ต้องตัดสินใจว่าจะเก็บ ใช้ต่อ หรือส่งทิ้งอย่างไร แม้จะเรียกรวมกันว่า ขยะมูลฝอย แต่สิ่งของเหล่านี้ไม่ได้เหมาะกับวิธีจัดการเดียวกัน

ในบริบทของบ้านและชุมชน ขยะมูลฝอยหมายถึงสิ่งของหรือวัสดุเหลือทิ้งจากกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การกิน การซื้อขาย และการใช้สิ่งของ บทความนี้เน้นการจัดการขยะในชีวิตประจำวัน ไม่ใช้การแบ่งกลุ่มอย่างง่ายแทนข้อกำหนดเฉพาะของของเสียอุตสาหกรรมหรือมูลฝอยติดเชื้อ

การจัดการที่ดีเริ่มก่อนถึงถังขยะ ตั้งแต่ลดสิ่งที่ไม่จำเป็น ใช้ของที่ยังเหมาะสมต่อไป แยกวัสดุไม่ให้ปนกัน และตรวจว่าปลายทางรับอะไร การจำชื่อประเภทจึงควรไปพร้อมกับการรู้วิธีส่งต่อในพื้นที่ของตน

ขยะมูลฝอยเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันอย่างไร

ขยะมูลฝอยเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันอย่างไร

ขยะไม่ได้เกิดเฉพาะตอนเรานำถุงไปวางหน้าบ้าน แต่เริ่มจากสิ่งที่ซื้อ วิธีใช้ และสิ่งที่เหลือหลังใช้งาน ตัวอย่างใกล้ตัวคืออาหารที่ซื้อเกินต้องการ บรรจุภัณฑ์ที่รับมาโดยไม่จำเป็น หรือของที่ยังซ่อมได้แต่ถูกเปลี่ยนใหม่ การมองย้อนกลับไปถึงต้นทางช่วยให้เห็นทางเลือกก่อนการทิ้ง

สิ่งที่หมดประโยชน์กับคนหนึ่งอาจยังใช้ประโยชน์ได้ในระบบอื่น เช่น กระดาษที่มีจุดรับรีไซเคิล หรือสิ่งของสภาพดีที่มีผู้ต้องการรับต่อ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกชิ้นจะมีผู้รับหรือรีไซเคิลได้เสมอ สภาพวัสดุ การปนเปื้อน และข้อกำหนดของปลายทางยังมีความสำคัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง

การใช้คำว่า Solid Waste ในบทความทั่วไปจึงควรอ่านตามบริบท ไม่สรุปว่าของเสียทุกชนิดจัดการได้เหมือนขยะในบ้าน หากเป็นของเสียจากสถานพยาบาล โรงงาน หรือกิจกรรมเฉพาะ ต้องตรวจระบบและหน่วยงานที่รับผิดชอบแยกต่างหาก ไม่ใช้ถังชุมชนเป็นคำตอบสำหรับทุกกรณี

ขยะ 4 กลุ่มสำหรับเริ่มคัดแยก

ขยะ 4 กลุ่มสำหรับเริ่มคัดแยก

คู่มือการทิ้งขยะสำหรับชุมชนของกรุงเทพมหานคร ยกตัวอย่าง ขยะอินทรีย์ เช่น เศษอาหาร ใบไม้ เศษผักและผลไม้ ซึ่งอาจนำไปใช้ประโยชน์ตามระบบที่เหมาะสม ส่วน ขยะรีไซเคิล ได้แก่ วัสดุอย่างกระดาษ พลาสติก แก้ว และโลหะที่ปลายทางรับไปแปรรูป ควรแยกจากเศษอาหารและตรวจเงื่อนไขรับก่อนรวบรวม

ขยะทั่วไป ในคู่มือมีตัวอย่างเช่น ถุงพลาสติกเปื้อนอาหาร ผ้าอ้อมสำเร็จรูป และซองขนม ขณะที่ ขยะอันตราย มีตัวอย่างเช่น หลอดไฟ แบตเตอรี่ ยาหมดอายุ และกระป๋องสเปรย์ การแยกกลุ่มหลังออกจากขยะอื่นมีไว้เพื่อส่งต่อช่องทางเฉพาะ ไม่ควรถือว่าจุดรับขยะทั่วไปจะจัดการทุกชนิดให้ได้

การแบ่งเป็นสี่กลุ่มช่วยเริ่มต้นได้ แต่ยังต้องอ่านป้ายของถังและคำแนะนำผู้รับ เพราะบางพื้นที่แยกย่อยเพิ่มเติม เช่น ขยะอิเล็กทรอนิกส์หรือขยะชิ้นใหญ่ ส่วนสีถังเป็นเครื่องช่วยสื่อสาร ไม่ใช่เกณฑ์เดียวที่ใช้แทนป้ายได้ทุกแห่ง อ่านเรื่อง สีถังขยะและการตรวจฉลากก่อนทิ้ง เพิ่มเติมได้

ทำไมต้องลดการปนกันและรู้ปลายทาง

ทำไมต้องลดการปนกันและรู้ปลายทาง

เมื่อเศษอาหารหรือของเหลวปนกับวัสดุที่ต้องรวบรวมแห้ง การเตรียมส่งรีไซเคิลย่อมยุ่งยากขึ้น คู่มือ กทม. จึงแนะนำให้เทของเหลวหรือแยกเศษอาหารออกก่อนรวบรวมวัสดุรีไซเคิล การแยกตั้งแต่จุดที่เกิดขยะช่วยลดงานคัดแยกภายหลัง แต่ต้องทำตามเงื่อนไขของผู้รับด้วย

ปลายทางแต่ละแบบมีข้อจำกัดต่างกัน ลำดับแนวทางจัดการวัสดุและขยะไม่อันตรายของ EPA ระบุว่าไม่มีวิธีเดียวเหมาะกับวัสดุและสถานการณ์ทั้งหมด และให้ความสำคัญกับการลด ใช้ซ้ำ รีไซเคิล และทำปุ๋ย การฝังกลบหรือการนำขยะไปผลิตพลังงานจึงไม่ใช่เหตุผลให้ละเลยการลดขยะต้นทาง

EPA ยังอธิบายว่าการย่อยสลายขยะในแหล่งฝังกลบเกี่ยวข้องกับการเกิดก๊าซมีเทน ซึ่งอาจรวบรวมไปใช้เป็นเชื้อเพลิงในระบบที่รองรับ ประเด็นนี้ไม่ควรถูกย่อว่า “ขยะทุกชนิดปล่อยมีเทนเหมือนกัน” หรือใช้ตัวเลขเปรียบเทียบผลต่อภูมิอากาศโดยไม่ระบุเงื่อนไข การเลือกวิธีจัดการต้องพิจารณาทั้งชนิดขยะและระบบควบคุมของสถานที่นั้น

แยกและส่งต่อขยะในบ้านอย่างไร

แยกและส่งต่อขยะในบ้านอย่างไร

เริ่มจากสำรวจว่าพื้นที่มีจุดรับอะไรบ้าง แล้วจัดภาชนะพร้อมป้ายให้คนในบ้านเข้าใจตรงกัน เศษอาหารควรแยกจากวัสดุรีไซเคิลและรวบรวมตามคำแนะนำท้องถิ่น สำหรับกรุงเทพมหานคร คู่มือชุมชนให้แยกของเหลวออกจากเศษอาหาร มัดปากถุง และรอเก็บตามที่สำนักงานเขตกำหนด พื้นที่อื่นควรสอบถามเทศบาลหรือผู้ดูแลระบบของตน

วัสดุรีไซเคิลควรเทของเหลวและเอาเศษอาหารออกก่อนเก็บรวม ตรวจว่าผู้รับต้องการให้ล้าง ทำให้แห้ง หรือแยกส่วนใดเพิ่มเติม อย่าคิดว่าบรรจุภัณฑ์ทุกแบบรับได้เหมือนกัน หากไม่มีจุดรับที่เหมาะสม ให้สอบถามทางเลือกแทนการนำไปวางทิ้งหน้าจุดรับโดยไม่ได้รับอนุญาต

ขยะอันตรายต้องแยกและส่งตามจุดหรือรอบที่กำหนด โดยตรวจเงื่อนไขเฉพาะของชนิดนั้นก่อน กทม. แนะนำให้ใช้ภาชนะที่มองเห็นด้านในหรือระบุว่าเป็นขยะอันตราย แต่กรณีชำรุด รั่ว หรือแตกควรสอบถามผู้รับเรื่องการบรรจุอย่างปลอดภัย ไม่ใช้คำแนะนำใส่ถุงทั่วไปแทนขั้นตอนจัดการของเสียที่มีความเสี่ยง

ลดขยะด้วยการลด ใช้ซ้ำ และรีไซเคิล

ลดขยะด้วยการลด ใช้ซ้ำ และรีไซเคิล

Reduce เริ่มจากลดสิ่งที่ไม่จำเป็น เช่น วางแผนซื้ออาหารให้สอดคล้องกับการใช้จริง เลือกบรรจุภัณฑ์เท่าที่จำเป็น และปฏิเสธของแถมที่ไม่ได้ใช้ การซื้อปริมาณมากอาจไม่เหมาะเสมอ หากเก็บไม่ทันหรือใช้ไม่หมด จึงควรดูความต้องการและข้อจำกัดของบ้านตนเอง

Reuse คือใช้สิ่งของซ้ำเมื่อยังเหมาะกับหน้าที่นั้น เช่น ซ่อมของใช้หรือส่งต่อสิ่งของสภาพดีให้ผู้ที่ยินดีรับ ควรตรวจสภาพและความเหมาะสมก่อน โดยเฉพาะภาชนะที่สัมผัสอาหาร ไม่เหมารวมว่าบรรจุภัณฑ์ใช้ครั้งเดียวทุกชนิดเหมาะกับการใช้ซ้ำหลายรอบ และไม่ส่งของที่ผู้รับไม่ต้องการไปเป็นภาระ

Recycle คือส่งวัสดุเข้าสู่กระบวนการคัดแยกและแปรรูปเป็นวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ ส่วนขยะอินทรีย์อาจมีทางเลือกทำปุ๋ยเมื่อมีระบบและความรู้ที่เหมาะสม การมีถังกับเศษอาหารอย่างเดียวไม่ใช่คำรับรองว่าจะได้ปุ๋ยพร้อมใช้ ควรศึกษาวิธีและข้อจำกัดก่อนเริ่ม หรือใช้ช่องทางรวบรวมของพื้นที่แทน

สรุป

ขยะมูลฝอยในบ้านและชุมชนประกอบด้วยวัสดุหลายลักษณะ การแยกเศษอาหาร วัสดุรีไซเคิล ขยะทั่วไป และขยะอันตรายช่วยให้เลือกช่องทางส่งต่อได้เหมาะขึ้น แต่ยังต้องตรวจรายละเอียดของสิ่งของแต่ละชนิดและระบบที่รับจัดการ

จุดเริ่มต้นที่สำคัญคือการลดขยะก่อนเกิด ใช้ของต่อเมื่อเหมาะสม และไม่ปล่อยให้วัสดุต่างกลุ่มปนกัน การคัดแยกจึงควรเชื่อมกับจุดรับจริง ไม่จบเพียงการมีถังหลายสีหรือรวบรวมของไว้โดยไม่รู้ว่าจะส่งที่ไหน

เริ่มจากเลือกเรื่องที่ทำได้ต่อเนื่อง เช่น แยกเศษอาหารหรือสอบถามจุดรับรีไซเคิลใกล้บ้าน แล้วปรับวิธีร่วมกับสมาชิกในครอบครัว เมื่อพบขยะที่ไม่แน่ใจ โดยเฉพาะของเสียอันตรายหรือชำรุด ให้สอบถามหน่วยงานผู้รับก่อนส่งต่อ เพื่อให้ทั้งการจัดเก็บและการจัดการเหมาะกับความเสี่ยงของสิ่งนั้น

ไม่อยากพลาดบทความใหม่จาก NaniTalk
เพิ่มเว็บไซต์นี้เป็นแหล่งข้อมูลที่ชื่นชอบบน Google เพื่อให้มีโอกาสเห็นเนื้อหาจากเรามากขึ้น

กดเพื่ออ่านต่อ

กองบรรณาธิการ NaniTalk

เรื่องใกล้ตัวหลายเรื่องมีอะไรให้ค้นต่อมากกว่าที่คิด NaniTalk นำคำถาม ความสงสัย และเรื่องราวที่พบในชีวิตประจำวันมาเล่าให้เข้าใจง่าย ตั้งแต่วัฒนธรรมและความบันเทิง ไปจนถึงไลฟ์สไตล์และสาระน่ารู้ เราให้ความสำคัญกับการเล่าเรื่องที่มีบริบท ไม่ทิ้งผู้อ่านไว้กับคำตอบสั้น ๆ แต่อยากให้ทุกบทความช่วยต่อยอดความเข้าใจ จุดประกายมุมมองใหม่ หรือเป็นข้อมูลที่หยิบกลับมาใช้ได้ในวันที่ต้องการ
Back to top button