Key Points
- นวัตกรเกี่ยวข้องกับการเสนอและพัฒนาแนวคิดหรือการเปลี่ยนแปลงใหม่ ไม่ได้จำกัดอยู่ที่อาชีพเดียว
- ไอเดีย สิ่งประดิษฐ์ และนวัตกรรมมีความเกี่ยวข้องกัน แต่ใช้แทนกันได้ไม่ครบทุกบริบท
- กรอบ OECD สำหรับธุรกิจเน้นความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญและการนำไปใช้ ไม่จำเป็นต้องใหม่ต่อโลก
- การทดลองควรมีคำถาม หลักฐาน และขอบเขตที่เหมาะสม ความใหม่ไม่ได้รับประกันผลสำเร็จหรือประโยชน์
เมื่อวิธีทำงานเดิมยังตอบปัญหาได้ไม่ดี บางคนเริ่มตั้งคำถามว่าเปลี่ยนตรงไหนได้บ้าง แต่การมีคำตอบที่น่าสนใจเป็นเพียงจุดเริ่มต้น ยังต้องพัฒนาแนวทาง ตรวจข้อจำกัด และดูว่าจะนำไปใช้กับใครได้จริง
นวัตกร หรือ Innovator เป็นคำที่เกี่ยวกับผู้เสนอการเปลี่ยนแปลงและแนวคิดใหม่ อาจทำงานกับสินค้า บริการ หรือวิธีทำงาน โดยไม่จำเป็นต้องผูกกับภาพนักประดิษฐ์ชื่อดังหรืออุปกรณ์เทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว
บทความนี้อธิบายความหมายของนวัตกร แยกไอเดียออกจากนวัตกรรมที่นำไปใช้ พร้อมแนวทางเริ่มจากปัญหาและตรวจผล โดยใช้ตัวอย่างสมมติและไม่ถือว่าความใหม่จะสร้างความสำเร็จเสมอ
นวัตกรคือผู้เสนอและพัฒนาสิ่งใหม่
Cambridge Dictionary อธิบาย Innovator ว่าเป็นผู้ที่นำการเปลี่ยนแปลงและแนวคิดใหม่เข้ามา ส่วนความหมายในบริบทธุรกิจกล่าวถึงผู้พัฒนาการออกแบบหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ หรือมีแนวคิดใหม่เกี่ยวกับวิธีทำสิ่งหนึ่ง จึงไม่ควรจำกัดคำนี้ไว้ที่ผู้สร้างเครื่องมือเทคโนโลยีเท่านั้น
ในการทำงาน นวัตกรอาจเกี่ยวข้องกับการมองปัญหา เสนอทางเลือก และร่วมพัฒนาแนวทางให้ผู้อื่นใช้ได้ บทบาทเหล่านี้อาจอยู่ในคนคนเดียวหรือกระจายอยู่ในทีม จึงไม่จำเป็นต้องยกความเปลี่ยนแปลงทั้งหมดให้บุคคลหนึ่งโดยละเลยผู้ร่วมงาน
อย่างไรก็ดี การเรียกคนหนึ่งว่านวัตกรในภาษาทั่วไปไม่ได้ยืนยันว่าแนวคิดทุกอย่างของเขาเป็นนวัตกรรม หรือประสบผลสำเร็จแล้ว หากต้องประเมินผลงาน ควรดูสิ่งที่เปลี่ยน ผู้ใช้ และหลักฐานการนำไปใช้ในบริบทของงานด้วย
ไอเดีย การประดิษฐ์ และนวัตกรรมต่างกันอย่างไร
ไอเดียเป็นข้อเสนอหรือความคิดที่ยังอาจต้องตรวจสอบและพัฒนา ส่วนการประดิษฐ์เกี่ยวข้องกับการสร้างสิ่งหรือวิธีใหม่ ทั้งสองอย่างอาจเป็นส่วนหนึ่งของงานนวัตกรรม แต่การมีแนวคิดหรือต้นแบบเพียงอย่างเดียวยังต่างจากการนำไปใช้จริง และคนหนึ่งอาจมีบทบาทได้มากกว่าหนึ่งด้าน
Oslo Manual ของ OECD ในกรอบการวัดนวัตกรรมธุรกิจ นิยามนวัตกรรมว่าเป็นผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการธุรกิจใหม่หรือปรับปรุง ที่ต่างจากเดิมของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญ และนำออกสู่ตลาดหรือใช้ในบริษัทแล้ว ผลิตภัณฑ์ในกรอบนี้ครอบคลุมทั้งสินค้าและบริการ จึงไม่ใช่เฉพาะสิ่งของที่จับต้องได้
กรอบดังกล่าวไม่ได้กำหนดว่าต้องใหม่ต่อโลกเสมอไป และไม่ได้กำหนดว่าต้องสำเร็จทางการค้า การเงิน หรือกลยุทธ์ในเวลาที่วัด นวัตกรรมอาจไม่บรรลุเป้าหมายหรือมีผลเสียได้ ขณะเดียวกัน การแก้รายละเอียดเล็กน้อยก็ไม่ควรถูกเรียกว่านวัตกรรมโดยอัตโนมัติ ต้องดูความแตกต่างและบริบทของบริษัทประกอบ
เริ่มจากปัญหาและการทำงานร่วมกัน
แนวทางเริ่มต้นคือสังเกตงานและฟังผู้ใช้ก่อนตัดสินใจว่าต้องสร้างอะไร หากทีมบอกว่า “ระบบใช้งานยาก” ควรถามต่อว่ายากที่ขั้นตอนใด ใครพบปัญหา และมีหลักฐานอะไร แทนการเลือกเทคโนโลยีใหม่แล้วค่อยหาปัญหาให้ตรงกับเครื่องมือ
ควรแยกสิ่งที่สังเกตได้ออกจากสมมติฐาน เช่น เห็นว่าผู้ใช้กรอกข้อมูลไม่ครบเป็นข้อสังเกต ส่วนการคิดว่าแบบฟอร์มยาวเกินไปยังเป็นคำอธิบายที่ต้องตรวจ การตั้งคำถามและรับฟังมุมมองอื่นช่วยให้ทีมมีประเด็นที่ต้องทดสอบชัดขึ้น แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะพบคำตอบทันที
การพัฒนาแนวทางอาจต้องรวมความรู้ของผู้ใช้ ผู้ทำงาน และผู้ดูแลระบบ OECD อธิบายว่าบริษัทจำนวนมากไม่ได้พัฒนาแนวคิดหรือต้นแบบทั้งหมดด้วยตนเอง และนวัตกรรมที่พัฒนาร่วมกับผู้อื่นไม่ได้ด้อยค่าลงโดยอัตโนมัติ เมื่อเสนอทางเลือกจึงควรอธิบายทั้งประโยชน์ที่คาดหวัง ทรัพยากร และข้อจำกัดให้ผู้เกี่ยวข้องพิจารณา
ทดลองและตัดสินใจจากหลักฐาน
ก่อนทดลอง ควรกำหนดคำถามว่าต้องการรู้เรื่องใดและจะตรวจจากข้อมูลอะไร เช่น วิธีใหม่ช่วยให้ผู้ใช้ส่งข้อมูลที่จำเป็นครบหรือไม่ การนับว่ามีผู้ลองใช้จำนวนมากเพียงอย่างเดียวอาจยังตอบไม่ได้ว่าวิธีนั้นแก้ปัญหาที่ตั้งไว้หรือเพิ่มภาระตรงไหน
เลือกขอบเขตทดลองที่ปลอดภัยและได้รับอนุญาต พร้อมรับฟังข้อเสนอแนะและบันทึกสิ่งที่เกิดขึ้น งานที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลส่วนบุคคล ความปลอดภัย หรือบริการสำคัญต้องใช้ข้อกำหนดและการตรวจเฉพาะของงานนั้น ไม่ถือว่าคำว่า “ทดลองนวัตกรรม” เป็นเหตุให้ข้ามการอนุมัติ
เมื่อได้ข้อมูลแล้ว ให้พิจารณาว่าจะใช้ต่อ ปรับแนวทาง ทดลองใหม่ หรือหยุด ผู้ที่ต้องการกรอบจัดลำดับการทดลองสามารถอ่าน PDCA สำหรับวางแผนและตรวจผล ประกอบได้ การเรียนรู้จากผลที่ไม่ตรงเป้าหมายต้องอาศัยข้อมูลและการทบทวน ไม่ใช่ถือว่าความล้มเหลวทุกครั้งมีคุณค่าหรือควรทำวิธีเดิมต่อเสมอ
ตัวอย่างสมมติ การปรับระบบรับคำขอ
สมมติทีมบริการพบว่าคำขอจากผู้ใช้ส่งมาหลายช่องทาง ข้อมูลไม่ครบและติดตามสถานะยาก ทีมจึงพูดคุยกับผู้ใช้และผู้รับผิดชอบงาน ก่อนเสนอแบบฟอร์มรับคำขอและสถานะงานที่ดูร่วมกันได้ ตัวอย่างนี้ใช้สาธิตการคิด ไม่ใช่รายงานผลขององค์กรจริง
ทีมอาจทดลองกับงานในขอบเขตที่ตกลงไว้ แล้วตรวจว่าข้อมูลจำเป็นครบขึ้นหรือไม่ ผู้ใช้ติดตามสถานะได้หรือยัง และผู้รับงานต้องทำงานซ้ำเพิ่มขึ้นหรือเปล่า หากแบบฟอร์มทำให้ผู้ใช้สับสน ก็ต้องปรับรายละเอียดหรือพิจารณาทางเลือกอื่น ไม่สรุปว่าดีขึ้นเพียงเพราะเปลี่ยนจากวิธีเดิม
จะเรียกการเปลี่ยนแปลงนี้ว่านวัตกรรมธุรกิจตามกรอบ OECD ได้หรือไม่ ยังต้องดูว่าต่างจากกระบวนการเดิมของบริษัทอย่างมีนัยสำคัญและนำไปใช้แล้วหรือยัง การทดลองและข้อมูลผลลัพธ์เป็นคนละประเด็นกับการตั้งชื่อผลงาน จึงไม่ควรแต่งตัวเลขประหยัดเวลาหรืออ้างว่าประสบความสำเร็จก่อนตรวจจริง
สรุป
นวัตกรคือผู้ที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงและแนวคิดใหม่ อาจพัฒนาสินค้า บริการ หรือวิธีทำงานร่วมกับผู้อื่น การเข้าใจคำนี้จึงควรดูบทบาทและบริบท แทนการผูกไว้กับคนดังหรืออาชีพใดอาชีพหนึ่ง
ไอเดียและสิ่งประดิษฐ์อาจนำไปสู่นวัตกรรม แต่ยังต้องแยกการคิดออกจากการนำไปใช้ ในกรอบธุรกิจของ OECD ความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญและการใช้งานเป็นประเด็นสำคัญ ส่วนความสำเร็จและผลกระทบต้องประเมินเพิ่มเติม
หากต้องการเริ่มพัฒนาแนวทางใหม่ ให้เลือกปัญหาที่ชัด รับฟังผู้เกี่ยวข้อง วางการทดลองที่เหมาะสม และตรวจหลักฐานก่อนตัดสินใจทำต่อ ความใหม่เป็นสิ่งที่ต้องพิจารณาควบคู่กับผลจริงและความรับผิดชอบต่อผู้ใช้
