[รีวิว-เรื่องย่อ] On the Beach at Night Alone (2017) บทหนังกับชีวิตแยกไม่ออก

• On the Beach at Night Alone เป็นงานลำดับที่ 19 ของ ฮงซังซู ที่ใช้สไตล์มินิมอลสุดขั้ว แทบไม่มีการเคลื่อนกล้องหรือดนตรีประกอบที่เด่นชัด ปล่อยให้บทสนทนากับการแสดงของนักแสดงเป็นตัวขับเคลื่อนเรื่องราวทั้งหมด
• คิมมินฮี แบกหนังทั้งเรื่องด้วยการแสดงที่ละเอียดและเป็นธรรมชาติ จนได้รับรางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม (Silver Bear) จากเทศกาลหนัง Berlinale ครั้งที่ 67
• เส้นแบ่งระหว่างชีวิตจริงกับบทบาทในหนังถูกทำให้พร่าเลือน เมื่อผู้กำกับเลือกเล่าเรื่องนักแสดงสาวที่มีสัมพันธ์กับผู้กำกับแต่งงานแล้ว ซึ่งตรงกับข่าวฉาวระหว่าง ฮงซังซู และ คิมมินฮี ในช่วงเวลาเดียวกัน
• หนังเหมาะกับผู้ชมที่ชื่นชอบงานอาร์ตเฮาส์และการแสดงที่เน้นความสมจริง แต่ไม่เหมาะกับคนที่คาดหวังการเล่าเรื่องแบบมีเส้นเรื่องชัดเจนหรือบทสรุปที่คลี่คลายปมอย่างตรงไปตรงมา

มี หนังเกาหลี อยู่ไม่กี่เรื่องที่ทำให้เส้นแบ่งระหว่างความเป็นจริงกับโลกในจอพร่าเลือนได้เท่ากับผลงานลำดับที่ 19 ของ ฮงซังซู (Hong Sang-soo) ผู้กำกับเจ้าของสไตล์มินิมอลที่เป็นที่รักของคอหนังอาร์ตเฮาส์ระดับนานาชาติ On the Beach at Night Alone เลือกหยิบเรื่องราวของนักแสดงสาวที่เพิ่งจบความสัมพันธ์กับผู้กำกับที่มีครอบครัวแล้วมาเป็นแกนกลาง ก่อนจะพาคนดูเดินทางจากฮัมบวร์คในเยอรมนีกลับสู่คังนึงในเกาหลีใต้ ท่ามกลางบทสนทนาที่ดูเหมือนไร้ทิศทางแต่กลับเต็มไปด้วยความเจ็บปวดและความสับสนที่ถูกเก็บซ่อนไว้ใต้ผิวหนังของตัวละคร

ประเด็นสำคัญที่บทความนี้จะชวนหาคำตอบร่วมกันคือทิศทางการเล่าเรื่องของ ฮงซังซู ที่หลายคนมองว่าจืดชืดและขาดสีสันนั้น เป็นข้อจำกัดหรือจงใจสร้างขึ้นเพื่อให้ผู้ชมเข้าไปอยู่ในห้วงอารมณ์เดียวกับตัวละครกันแน่ และการแสดงของ คิมมินฮี (Kim Min-hee) สามารถแบกรับน้ำหนักของหนังทั้งเรื่องได้มากน้อยเพียงใด โดยเฉพาะเมื่อพื้นหลังของหนังซ้อนทับกับเรื่องราวนอกจอที่เกิดขึ้นจริงระหว่างเธอกับผู้กำกับ

สำหรับคนที่เคยสัมผัสผลงานของ ฮงซังซู มาก่อน คงพอเข้าใจดีว่าหนังของเขาไม่เคยเดินตามสูตรเล่าเรื่องกระแสหลัก ไม่มีความขัดแย้งที่พุ่งขึ้นลงเป็นกราฟชัดเจน และไม่มีการคลี่คลายปมแบบที่คนดูส่วนใหญ่คาดหวัง แต่นั่นคือเอกลักษณ์ที่ทั้งสร้างฐานแฟนเหนียวแน่นและผลักผู้ชมอีกกลุ่มให้ถอยห่างออกไปพร้อมกัน คำถามคือ On the Beach at Night Alone อยู่ตรงไหนในสมรภูมิระหว่างสุดขั้วทั้งสองฝั่งนี้ บทความนี้จะพาเจาะลึกทั้งจุดแข็งและจุดอ่อนของ หนัง เรื่องนี้ ผ่านมุมมองของประสบการณ์การดูที่ตรงไปตรงมา

On the Beach at Night Alone เล่าเรื่องของ ยองฮี (คิมมินฮี) นักแสดงสาวที่เพิ่งจบความสัมพันธ์กับผู้กำกับภาพยนตร์ที่มีครอบครัวแล้ว หนังแบ่งออกเป็นสองส่วนหลัก ส่วนแรกเกิดขึ้นในเมืองฮัมบวร์ค ประเทศเยอรมนี ที่ยองฮีพักอยู่กับเพื่อนสาวคนหนึ่ง เธอเดินเล่นในสวนสาธารณะ นั่งคุยกับเพื่อนถึงความรักที่ผ่านมา และเผชิญหน้ากับความเงียบงันของเมืองที่หนาวเย็นราวกับอารมณ์ภายในของเธอเอง ส่วนที่สองดำเนินเรื่องในเมืองคังนึง ประเทศเกาหลีใต้ หลังจากเธอกลับบ้านและพบปะกับเพื่อนเก่า บทสนทนาในร้านอาหารและริมชายหาดค่อย ๆ เผยให้เห็นว่าเธอยังคงติดอยู่ในวังวนของความรู้สึกผิด ความรัก และความโดดเดี่ยวที่ไม่มีใครเข้าใจได้ทั้งหมด

เรื่องราวไม่ได้ถูกเล่าผ่านพล็อตซับซ้อนหรือเหตุการณ์พลิกผัน แต่ถูกถ่ายทอดผ่านบทสนทนาในชีวิตประจำวันที่ดูเผิน ๆ อาจรู้สึกไร้สาระ แต่เมื่อตั้งใจฟังจริง ๆ จะพบว่าทุกประโยคคือเสียงสะท้อนของความเจ็บปวดที่ยังไม่ได้รับการเยียวยา ยองฮีเป็นตัวละครที่แบกรับความรู้สึกผิดจากความสัมพันธ์ต้องห้ามไว้เต็มสองมือ แต่ขณะเดียวกันเธอก็ไม่เคยละอายหรือปฏิเสธสิ่งที่เกิดขึ้น การดิ้นรนระหว่างสองขั้วอารมณ์นี้คือหัวใจของหนังทั้งเรื่อง

ฮงซังซู มีชื่อเสียงในระดับนานาชาติจากสไตล์การเล่าเรื่องที่หลายคนเรียกว่า “มินิมอล” แทบทุกองค์ประกอบของหนังจะถูกลดทอนให้เหลือน้อยที่สุด กล้องมักตั้งนิ่งกับขาตั้ง ไม่มีการเคลื่อนไหวที่หวือหวาหรือมุมกล้องแปลกตา ดนตรีประกอบแทบไม่มีบทบาทในเรื่อง สิ่งที่คนดูจะได้ยินคือเสียงลม เสียงคลื่น และบทสนทนาของตัวละครเท่านั้น การซูมเข้าแบบฉับพลัน (sudden zoom) คั่นจังหวะในบางฉาก เป็นหนึ่งในลายเซ็นที่ทั้งน่ารำคาญและน่าหลงใหลในเวลาเดียวกัน

สำหรับการชมครั้งที่สองของผลงานผู้กำกับคนนี้ ยอมรับตามตรงว่ายังคงเข้าไม่ถึงเสน่ห์ที่แฟนหนังหลายคนพูดถึง การไม่มีทั้งสีสันทางภาพและลูกเล่นในการเล่าเรื่องอาจเป็นเจตนาที่ตั้งใจแล้ว แต่เมื่อนั่งดูไปเรื่อย ๆ ความรู้สึกที่เกิดขึ้นกลับเป็นความราบเรียบที่ค่อนไปทางน่าเบื่อมากกว่าการดื่มด่ำ แม้จะเข้าใจว่าหนังพยายามสร้างพื้นที่ให้ผู้ชมได้ตกตะกอนความคิดตามจังหวะของตัวเอง แต่ช่องว่างระหว่างความตั้งใจนั้นกับประสบการณ์การดูจริงกลับห่างกันพอสมควร

การตัดสินใจไม่ใส่ความสร้างสรรค์ทางภาพหรือการเล่าเรื่องลงไปในหนังเลย อาจเป็นปรัชญาที่มีคนจำนวนหนึ่งยกย่อง แต่สำหรับผู้ชมทั่วไปที่คุ้นเคยกับการถูกเล่าเรื่องผ่านภาพ เสียง และจังหวะที่กระตุ้นอารมณ์ มันกลับให้ความรู้สึกเหมือนหนังกำลังปฏิเสธที่จะทำงานของมัน

ถึงกระนั้น การถกเถียงว่าสไตล์ของ ฮงซังซู เป็นความขี้เกียจหรือความตั้งใจเชิงศิลปะก็ไม่ใช่ประเด็นที่ตอบได้ด้วยคำตอบเดียว สิ่งที่แน่นอนคือหนังของเขาไม่เคยพยายามเอาใจใคร และนั่นคือทั้งเหตุผลที่บางคนรักเขาและบางคนเดินออกจากโรงหนังก่อนเรื่องจบ

คิมมินฮี คือทุกสิ่งทุกอย่างของหนังเรื่องนี้ การแสดงของเธอในบท ยองฮี ถูกถ่ายทอดด้วยความละเอียดที่หาได้ยากในวงการนักแสดงเกาหลีร่วมสมัย จากฉากที่เธอนั่งสูบบุหรี่เงียบ ๆ ริมชายหาด ไปจนถึงโมเมนต์ที่เธอระเบิดอารมณ์ใส่เพื่อนร่วมโต๊ะอาหาร เธอเปลี่ยนผ่านระหว่างความอ่อนแอและความเข้มแข็งได้อย่างแนบเนียนโดยไม่ต้องใช้บทพูดที่ยืดยาว

สิ่งที่ทำให้การแสดงครั้งนี้โดดเด่นคือความสามารถในการสื่อสารผ่านภาษากายและแววตา ทุกครั้งที่กล้องจับใบหน้าของเธอแบบนิ่ง ๆ คนดูสัมผัสได้ถึงความเจ็บปวดที่ถูกเก็บซ่อนไว้ใต้ผิวหนัง แต่ขณะเดียวกันก็รับรู้ถึงความยโสบางอย่างของตัวละครที่เชื่อว่าสิ่งที่ตัวเองทำนั้นไม่ใช่เรื่องผิด การแสดงที่ซ้อนทับหลายมิติเช่นนี้คือเหตุผลที่เธอคว้ารางวัลหมีเงินสาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมจากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเบอร์ลินครั้งที่ 67 มาครองได้สำเร็จ

สำหรับคนที่เคยดู Broker (2022) คงพอจะเห็นพัฒนาการของคิมมินฮีที่ต่อยอดมาจากการทำงานกับ ฮงซังซู อย่างต่อเนื่อง แต่น้ำหนักของ On the Beach at Night Alone เกือบทั้งหมดตกอยู่บนไหล่ของเธอเพียงคนเดียว ต่างจาก Broker ที่เป็นการแสดงแบบ Ensemble Cast หากเธอไม่สามารถแบกรับบทนี้ได้ หนังทั้งเรื่องก็คงพังทลายลงไป

ไม่มีใครดู On the Beach at Night Alone แล้วไม่นึกถึงเรื่องจริงนอกจอ ฮงซังซู ผู้กำกับซึ่งมีครอบครัวอยู่แล้ว ตกเป็นข่าวฉาวในปี 2016 เมื่อความสัมพันธ์กับคิมมินฮีถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ หลังจากทั้งคู่พบกันในกองถ่าย Right Now, Wrong Then (2015) การที่เขาสร้างหนังเกี่ยวกับนักแสดงสาวที่มีความสัมพันธ์กับผู้กำกับที่แต่งงานแล้วในปีถัดมา จึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ

นี่คือสิ่งที่ทำให้หนังถูกจับตามองเป็นพิเศษในเทศกาลหนังระดับโลก หลายคนเปรียบเทียบฮงซังซูกับ วูดดี อัลเลน (Woody Allen) ในแง่ของการนำชีวิตส่วนตัวที่เต็มไปด้วยข้อกังขามาเป็นวัตถุดิบในการสร้างงาน การทำเช่นนี้ทำให้หนังได้รับความสนใจในระดับที่อาจจะไม่เกิดขึ้นหากมันเป็นเพียงเรื่องแต่งล้วน ๆ เสน่ห์ประหลาดนี้เองที่ทำให้คนอยากดูเพื่อค้นหาว่าผู้กำกับจะสารภาพหรือแก้ต่างให้ตัวเองผ่านตัวละครมากน้อยแค่ไหน

แต่ในอีกมุมหนึ่ง การใช้เรื่องราวที่สะท้อนชีวิตจริงแบบจงใจเช่นนี้ก็ทำให้เกิดคำถามว่า หนังมีคุณค่าในตัวเอง หรือคุณค่าของมันมาจากการที่คนดูรู้จักบริบทนอกจอต่างหาก ถ้าตัดเรื่องซุบซิบนินทาออกไป On the Beach at Night Alone จะยังยืนหยัดด้วยตัวมันเองได้หรือไม่ ยังคงเป็นประเด็นที่แบ่งผู้ชมออกเป็นสองฝั่งอย่างชัดเจน

จังหวะการเล่าเรื่องที่เชื่องช้าคืออุปสรรคสำคัญสำหรับผู้ชมทั่วไป หนังใช้เวลาไปกับการสนทนาที่ยืดเยื้อในร้านอาหาร การเดินเล่นริมชายหาด และการดื่มเหล้าในบรรยากาศอึมครึม ซึ่งเป็นสูตรสำเร็จที่ ฮงซังซู ใช้แทบทุกเรื่อง แต่สำหรับคนที่ไม่คุ้นเคยกับจังหวะแบบนี้ ความรู้สึกที่ได้คือการถูกลากไปเรื่อย ๆ โดยไม่มีจุดหมาย

งานสร้างโดยรวมก็จัดอยู่ในระดับเรียบง่ายจนเกือบจะธรรมดา ฉากส่วนใหญ่เกิดขึ้นในร้านกาแฟ ร้านอาหาร และชายหาด ไม่มีงานภาพที่โดดเด่นหรือซีนที่ถูกจัดองค์ประกอบอย่างประณีตให้จดจำได้ แม้จะเข้าใจว่าเป็นความตั้งใจที่จะให้หนังรู้สึกเหมือนชีวิตจริงมากที่สุด แต่การไม่มีอะไรให้สายตาได้พักหรือตื่นตาตื่นใจเลยสักนิด ก็เป็นอีกหนึ่งเหตุผลที่ทำให้การนั่งดู 101 นาทีรู้สึกยาวนานกว่าที่ควร

บทภาพยนตร์ซึ่งเป็นหัวใจของหนังแนวนี้ก็มีข้อจำกัดของตัวเอง บทสนทนาหลายช่วงฟังดูเป็นธรรมชาติ แต่ก็มีหลายตอนที่รู้สึกเยิ่นเย้อและวกวนโดยไม่นำพาไปสู่ข้อสรุปอะไร ตัวละครรอบข้างอย่างเพื่อนของยองฮีทั้งในเยอรมนีและเกาหลี ถูกใช้เป็นเพียงเครื่องมือให้ตัวละครหลักได้ระบายความรู้สึก โดยปราศจากมิติหรือแรงจูงใจของตัวเองอย่างแท้จริง

On the Beach at Night Alone เป็นหนังเกาหลีที่เหมาะกับผู้ชมเฉพาะกลุ่มอย่างแท้จริง ไม่ว่าจะเป็นแฟนพันธุ์แท้ของ ฮงซังซู ผู้ที่ชื่นชอบหนังแนวอาร์ตเฮาส์ที่ให้พื้นที่กับการตีความส่วนตัว หรือคนที่อยากเห็นการแสดงขั้นสูงของ คิมมินฮี ในบทบาทที่ท้าทายและเปราะบาง หนังเรื่องนี้มอบประสบการณ์การดูที่ไม่เหมือนใคร แต่ก็แลกมาด้วยจังหวะที่เชื่องช้าและความราบเรียบที่อาจกลายเป็นความน่าเบื่อสำหรับใครหลายคน

สำหรับผู้ชมที่คาดหวังหนังที่มีเส้นเรื่องชัดเจน พล็อตที่เดินหน้าไปสู่บทสรุปอย่างเป็นระบบ หรือองค์ประกอบทางภาพและเสียงที่สร้างความตื่นตาตื่นใจ On the Beach at Night Alone อาจไม่ตอบโจทย์และอาจนำไปสู่ประสบการณ์การดูที่ผิดหวัง พูดอย่างตรงไปตรงมา หนังเรื่องนี้ไม่ใช่หนังสำหรับทุกคน และไม่ใช่หนังที่จะนั่งดูแก้เบื่อในวันหยุดสบาย ๆ

หากข้ามผ่านกำแพงสไตล์ของ ฮงซังซู ไปได้ สิ่งที่รออยู่คือหนังที่ตั้งคำถามถึงความรัก ความผิด และการยอมรับตัวเองผ่านมุมมองของตัวละครผู้หญิงที่ทั้งเข้มแข็งและเปราะบางในเวลาเดียวกัน การที่หนังท้าทายผู้ชมให้เข้าไปอยู่ในพื้นที่อึดอัดทางอารมณ์ร่วมกับตัวละครคือคุณค่าแท้จริงของมัน แต่การเดินทางเพื่อไปถึงจุดนั้นอาจไม่คุ้มค่าสำหรับทุกคน

2017

Released

2017-03-23

Runtime

101 min

Status

Released

Movie หนังชีวิต Released

คืนเหงาที่ริมหาด

밤의 해변에서 혼자 — 2017

IMDb Rating 6.8 /10

Metascore 80 /100

MYDRAMALIST 6.8 /10

หลังจากมีความสัมพันธ์กับชายที่แต่งงานแล้ว ยองฮี (คิมมินฮี) นักแสดงหญิงตัดสินใจที่จะใช้เวลาสักพัก เธอเดินทางไปยังเมืองฮัมบูร์กอันไกลโพ้น ในการสนทนากับเพื่อน เธอถามตัวเองว่าคนรักของเธอจะตามเธอมาหรือไม่ และเขาจะคิดถึงเธอมากเท่ากับที่เธอคิดถึงเขาหรือไม่ ระหว่างที่เธอเดินผ่านสวนสาธารณะในฤดูหนาวและริมฝั่งแม่น้ำ เธอพยายามเคลียร์ความสัมพันธ์นอกกฎหมายกับผู้กำกับ

---

นักแสดงนำ

김민희 Younghee

정재영 Myungsoo

서영화 Jeeyoung

권해효 Chunwoo

송선미 Junhee

문성근 Sangwon

안재홍 Seunghee

공민정 Mari