[รีวิว-เรื่องย่อ] Zootopia (2016) แอนิเมชั่นนีโอนัวร์ที่อบอุ่นหัวใจกว่าหนังคนแสดง

• Zootopia ผสมผสานการสืบสวนแนวนีโอนัวร์เข้ากับประเด็นสังคมเรื่องอคติและความเท่าเทียมได้อย่างแนบเนียน โดยไม่ลดทอนความบันเทิงสักวินาที
• เคมีระหว่าง จูดี้ ฮอปส์ กับ นิค ไวลด์ คือหัวใจของเรื่อง ตัวละครถูกเขียนให้มีมิติเกินกว่าการ์ตูนทั่วไป ผ่านการพากย์เสียงที่เปี่ยมเสน่ห์ของ จินนิเฟอร์ กูดวิน และ เจสัน เบทแมน
• งานสร้างระดับมาสเตอร์พีซ เมือง Zootopia ถูกออกแบบอย่างละเอียดยิบทุกเขต ทุกเฟรมเต็มไปด้วยรายละเอียดที่เกินความคาดหมาย การตัดต่อเฉียบคมทั้ง 108 นาที
• เหมาะกับผู้ชมทุกวัยที่มองหาแอนิเมชั่นคุณภาพสูงที่มีสาระลึกกว่าความบันเทิงผิวเผิน ข้อด้อยมีเพียงการเฉลยปมช่วงท้ายที่คาดเดาได้ง่าย

ในบรรดา แอนิเมชั่น จากค่ายดิสนีย์ที่ออกฉายในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา มีเพียงไม่กี่เรื่องที่สามารถยืนหยัดผ่านกาลเวลาและยังคงความคมกริบได้เท่า Zootopia หรือในชื่อไทยว่า นครสัตว์มหาสนุก ผลงานปี 2016 ที่กำกับโดย ไบรอน ฮาวเวิร์ด (Byron Howard) และ ริช มัวร์ (Rich Moore) ยังคงเป็นเครื่องพิสูจน์ว่าสตูดิโอระดับตำนานสามารถสร้างสรรค์สิ่งที่เหนือความคาดหมายได้เสมอ เมื่อพวกเขาหยิบเอาสูตรของ ภาพยนตร์สืบสวนแนวนีโอนัวร์ มาสวมทับด้วยจิตวิญญาณแห่งการยอมรับความแตกต่าง โดยไม่เคยปล่อยให้ความหวานซึ้งแบบการ์ตูนครอบครัวกลบความจัดจ้านของพล็อต

โลกของ Zootopia คือมหานครที่สัตว์ทุกชนิดอยู่ร่วมกันภายใต้คติที่ว่า “ใคร ๆ ก็เป็นอะไรก็ได้” ซึ่งฟังเผิน ๆ อาจเหมือนคำโปรยธรรมดาของ หนัง สำหรับเด็ก แต่สิ่งที่หนังทำได้เฉียบขาดคือการไม่ขายฝันแบบตื้น ๆ มันเลือกเสียดสีสังคมผ่านระบบอุปาทานและอคติที่ฝังรากลึกอย่างแยบยล ผ่านตัวละครอย่าง จูดี้ ฮอปส์ (Ginnifer Goodwin) กระต่ายตัวแรกที่กล้าฝันจะเป็นตำรวจในโลกที่ไม่มีใครเชื่อว่าสัตว์เล็กพริกขี้หนูจะทำได้จริง

นั่นคือจุดที่หนังฉลาดที่สุด มันไม่เคยดูถูกคนดูไม่ว่าจะอายุเท่าไหร่ โครงเรื่องที่ดูเผิน ๆ เหมือนมิตรภาพระหว่างกระต่ายกับสุนัขจิ้งจอก กลับถูกขยำรวมกับคดีหายตัวไปของนากปริศนา จนกลายเป็นการผจญภัยสืบสวนที่ทั้งตื่นเต้น ตลกขบขัน และสะเทือนใจในจังหวะที่ไม่มีใครคาดคิด เด็กดูแล้วหัวเราะกับมุกตลกของเหล่าสัตว์นานาพรรณ แต่วัยผู้ใหญ่ดูแล้วขนลุกไปกับความจริงทางสังคมที่หนังสอดแทรกไว้ทุกอณูของบทสนทนา

Zootopia ไม่ใช่แค่หนังการ์ตูนเด็ก แต่มันคือนีโอนัวร์ที่สวมหนังสัตว์ และเป็นกระจกสะท้อนสังคมที่เฉียบคมที่สุดเรื่องหนึ่งของ Disney

การออกแบบเมือง Zootopia คือหนึ่งในงานครีเอทีฟที่ละเอียดยิบที่สุดเท่าที่ Disney เคยทำ สถาปนิกของเรื่องแบ่งเมืองออกเป็นเขตย่อยตามสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับสัตว์แต่ละประเภท ตั้งแต่ Tundratown ที่เยือกเย็นด้วยหิมะและน้ำแข็ง Sahara Square ที่ร้อนระอุไปด้วยทะเลทราย Rainforest District ที่ชื้นแฉะเต็มไปด้วยเถาวัลย์ ไปจนถึง Little Rodentia เมืองเล็กจิ๋วสำหรับสัตว์ฟันแทะ ทุกเขตไม่ได้เป็นแค่ฉากหลัง หากแต่เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวและการสืบสวนอย่างแท้จริง แอนิเมชั่นในทุกซีนให้ความรู้สึกละมุนตาด้วยคัลเลอร์พาเล็ตต์ที่อบอุ่นแต่ไม่หวานเลี่ยน และการเคลื่อนกล้องที่ไดนามิกจนเหมือนดูภาพยนตร์ที่ใช้กล้องจริงมากกว่าการ์ตูนคอมพิวเตอร์

สิ่งที่ยกระดับให้ Zootopia อยู่เหนือแอนิเมชั่นทั่วไปคือการใส่รายละเอียดที่เกินความคาดหมายในทุกตารางนิ้วของเฟรม ทุกซอกมุมของเมืองมีการขยับเคลื่อนไหวตลอดเวลา ราวกับมหานครนี้มีชีพจรเป็นของตัวเอง การออกแบบตัวละครแม้จะรักษาเอกลักษณ์สไตล์ดิสนีย์ไว้ แต่นักออกแบบก็สร้างคาแรกเตอร์ที่รู้สึกสดใหม่และแตกต่าง สัตว์ทุกตัวถูกดีไซน์ให้แสดงอารมณ์ผ่านสีหน้าได้อย่างลึกซึ้งโดยไม่เสียความเป็นสัตว์ไป ความใส่ใจระดับนี้เองที่ทำให้ Zootopia กลายเป็นผลงานที่ผู้ใหญ่สามารถนั่งดูแล้วอินไปกับแววตาของตัวละครได้ไม่ต่างจากเด็ก

หากต้องระบุองค์ประกอบหนึ่งที่ทำให้ Zootopia พุ่งทะยานเหนือกว่า หนังฝรั่ง แนวเดียวกันในยุค 2010 คงหนีไม่พ้นคู่หูที่ดูไม่น่าจะเข้ากันได้อย่าง จูดี้ ฮอปส์ กระต่ายสาวผู้มองโลกในแง่ดีและเชื่อมั่นในความยุติธรรม กับ นิค ไวลด์ (Jason Bateman) สุนัขจิ้งจอกจอมต้มตุ๋นที่ใช้เล่ห์เหลี่ยมเอาตัวรอด ทั้งคู่ถูกเขียนบทให้มีมิติเกินกว่าที่หนังการ์ตูนทั่วไปจะให้ความสนใจ

จูดี้คือตัวละครที่พาผู้ชมตั้งคำถามกับ “ความฝันแบบอเมริกัน” ในฉบับเมืองสัตว์ เธอสอบผ่านโรงเรียนตำรวจด้วยคะแนนสูงสุด แต่กลับถูกกัปตันโบโก (Idris Elba) โยนไปทำหน้าที่ออกใบสั่งจอดรถแทนการลาดตระเวน นี่คือความเจ็บปวดของคนเก่งที่ถูกมองข้ามเพียงเพราะรูปลักษณ์ภายนอก หนังไม่ได้ทำให้จูดี้เป็นตัวละครไร้ที่ติ เธอมีปมในใจเกี่ยวกับสุนัขจิ้งจอก มีความลำเอียงที่ซ่อนอยู่ภายใต้ความเป็นคนดี และนั่นคือสิ่งที่ทำให้เธอเป็นตัวละครที่มีเลือดเนื้อและน่าติดตาม

นิค ไวลด์ คือกระจกสะท้อนด้านมืดของเมือง Zootopia เด็กหนุ่มผู้เคยฝันจะเป็นส่วนหนึ่งของสังคม แต่ถูกทำร้ายด้วยอคติเสียจนเลือกใช้ชีวิตเป็นจอมเจ้าเล่ห์บนเส้นทางนอกกฎหมาย การพากย์เสียงของ เจสัน เบทแมน (Jason Bateman) เต็มไปด้วยเสน่ห์เหลือล้น ทุกประโยคของนิคมีจังหวะที่ลงตัวระหว่างความกวนกับความจริงใจ เคมีระหว่างสองตัวละครนี้วิวัฒน์ไปแบบออร์แกนิก พวกเขาไม่ได้เป็นเพื่อนรักกันในทันที แต่สถานการณ์เฉพาะหน้าระหว่างการสืบคดีต่างหากที่ค่อย ๆ บีบให้ความไว้เนื้อเชื่อใจงอกเงยขึ้นทีละน้อย

Zootopia มีความยาว 108 นาที แต่ความรู้สึกระหว่างดูเหมือนเวลาผ่านไปเร็วกว่านั้นมาก การตัดต่อถูกออกแบบให้ไม่มีฉากไหนยืดเยื้อเกินจำเป็น ทุกซีนมีหน้าที่ของมันอย่างชัดเจน หนังเปลี่ยนอารมณ์จากตลกขบขันไปสู่ความลุ้นระทึก แล้วหักเลี้ยวสู่ความซาบซึ้งโดยไม่เคยเสียจังหวะ ฉากที่จูดี้กับนิคต้องไปสืบข้อมูลที่ DMV ซึ่งดำเนินการโดยสลอธทั้งออฟฟิศ คือหนึ่งในฉากที่เขียนบทเสียดสีสังคมได้เจ็บแสบที่สุดในประวัติศาสตร์แอนิเมชั่น โดยไม่ต้องใช้คำหยาบหรือความรุนแรงใด ๆ ทั้งสิ้น

จุดแข็งอีกประการคือการไม่ปล่อยให้สูตรสำเร็จของหนังแนวคู่หูสืบคดีดูเหนื่อยล้า Zootopia รู้ตัวตลอดเวลาว่ากำลังเล่นกับสูตร “พระเอกหลอกนางเอก” และ “คู่หูคู่กัดที่กลายมาเป็นเพื่อนรัก” แต่จัดการบริหารส่วนผสมเหล่านี้ด้วยชั้นเชิงและการหักเหลี่ยมที่ฉลาดพอจะทำให้ผู้ชมไม่รู้สึกว่าถูกยัดเยียดความซ้ำซากจำเจ มันคือการเขียนบทที่เคารพภูมิปัญญาของคนดู และนั่นคือเหตุผลที่แฟน ๆ ดิสนีย์ทั้งรุ่นเล็กและรุ่นใหญ่ยังคงกลับมาดูซ้ำแล้วซ้ำเล่า

สิ่งที่ทำให้ Zootopia แตกต่างจากหนังครอบครัวทั่วไปในค่ายเดียวกัน คือการซ่อนโครงสร้างแนวนีโอนัวร์ไว้ภายใต้เปลือกสีสันสดใสและตัวละครขนปุย คดีหายตัวไปของสัตว์นักล่าหลายชนิดที่ดูเหมือนกำลัง “กลับไปเป็นสัตว์ป่า” คือแก่นความลึกลับที่ถูกคลี่คลายทีละชั้นด้วยกระบวนการสืบสวนที่สมเหตุสมผล จูดี้กับนิคเก็บรวบรวมเบาะแส ตามรอยพยาน และเผชิญอันตรายที่เพิ่มดีกรีขึ้นเรื่อย ๆ แบบเดียวกับหนังนักสืบแถวหน้าอย่าง Chinatown หรือ L.A. Confidential เพียงแต่เล่าผ่านอุ้งเท้านุ่ม ๆ และหางฟู ๆ

ความเป็นนีโอนัวร์ยังสะท้อนผ่านธีมของเมืองที่ภายนอกดูสวยงามแต่ภายในเต็มไปด้วยอำนาจมืดและการสมคบคิด ผู้ร้ายตัวจริงของเรื่องไม่ได้มีเขี้ยวเล็บน่ากลัว หากแต่คือระบบที่สร้างความหวาดกลัวระหว่างประชากรสัตว์เพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง เช่นเดียวกับที่ สารคดี เชิงสังคมชั้นดีมักใช้การสังเกตเพื่อเปิดโปงความจริง Zootopia ก็ใช้เมืองสัตว์เป็นเลนส์ส่องปัญหาอคติที่ฝังรากในโลกมนุษย์ การโฮมเมจถึงภาพยนตร์คลาสสิกอย่าง The Godfather ถูกสอดแทรกด้วยอารมณ์ขันในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่มากเกินจนกลายเป็นหนังล้อเลียน แต่น้อยพอให้คนที่รู้จักต้นฉบับยิ้มออกมาได้

แม้ Zootopia จะเป็นแอนิเมชั่นชั้นสูง แต่ก็ไม่ได้ไร้ที่ติเสียทีเดียว การคลี่คลายปมในช่วงท้ายของเรื่องทำได้ไม่สง่างามเท่าช่วงต้นและกลางเรื่องที่แข็งแรงมาก ตัวร้ายถูกเฉลยด้วยสูตรสำเร็จที่คาดเดาได้ค่อนข้างง่าย และแรงจูงใจของตัวร้ายแม้จะพออธิบายได้ในเชิงตรรกะของโลกเรื่อง แต่ก็ทิ้งความรู้สึกว่าเรียบง่ายเกินไปเมื่อเทียบกับความซับซ้อนที่หนังสร้างไว้ก่อนหน้า

ตัวละครสมทบบางตัวอย่างกัปตันโบโก (Idris Elba) และแคลว์เฮาเซอร์ (Nate Torrence) แทบไม่มีหน้าที่อื่นนอกจากการขยับพล็อต ทั้งที่มีศักยภาพในการสร้างสีสันและมิติที่น่าสนใจมากกว่านี้ กาเซล (Shakira) เองแม้จะเป็นนักร้องดังประจำเรื่องและมีเพลง “Try Everything” ที่ติดหู แต่บทบาทในเนื้อเรื่องก็เป็นเพียงสัญลักษณ์ทางความคิดมากกว่าตัวละครที่มีเลือดเนื้อ

กระนั้น จุดอ่อนเหล่านี้แทบไม่ส่งผลต่อประสบการณ์การดูโดยรวม เพราะความสนุกและหัวใจของเรื่องที่แข็งแรงพอจะกลบทุกจุดด่างพร้อย Zootopia คือหนังประเภทที่เมื่อดูจบแล้วสิ่งที่จำได้ไม่ใช่ข้อผิดพลาดเล็ก ๆ น้อย ๆ แต่คือภาพการเดินทางอันงดงามของสองตัวละครที่เรียนรู้จะมองกันและกันโดยปราศจากอคติ

Zootopia คือแอนิเมชั่นที่หาได้ยากยิ่งในวงการ บันเทิง กระแสหลัก หนังที่สามารถทำให้เด็ก ๆ หัวเราะกับมุกตลกของสัตว์น่ารัก ในขณะที่ผู้ใหญ่ได้ขบคิดเรื่องอคติทางสังคมและการเมืองของระบบที่กดทับความเป็นปัจเจก โดยไม่ต้องเสียความบันเทิงแม้แต่น้อย ไม่ว่าจะผ่านไปกี่ปี Zootopia ก็ยังคมกริบและมีอะไรให้ค้นพบเสมอในการดูซ้ำ เหมาะกับผู้ที่มองหาแอนิเมชั่นที่มีสาระมากกว่าแค่ความสนุกเบาสมอง และไม่เหมาะกับผู้ที่คาดหวังการคลี่คลายปมแบบซับซ้อนหักมุมหลายชั้น หากรับได้กับการเฉลยที่ตรงไปตรงมาและมาเพื่ออินไปกับความสัมพันธ์ของสองตัวละครนำ นี่คือหนึ่งในผลงานที่ดีที่สุดของดิสนีย์ยุคใหม่ที่พลาดไม่ได้

2016

Released

2016-02-11

Runtime

109 min

Status

Released

Movie แอนนิเมชั่น ผจญ ครอบครัว Released

นครสัตว์มหาสนุก

Zootopia — 2016

IMDb Rating 8.0 /10

Metascore 78 /100

Tomatometer 98 %

เหล่าบรรดาสัตว์สุดน่ารักที่จะมาผจญภัยและทำตัวแก่นเซี้ยวป่วนในเมืองใหญ่นามว่า Zootopia อาณาจักรของเหล่าสัตว์ที่จะทำให้คุณต้องอมยิ้มและอบอุ่นหัวใจ! นอกจากฝีมือภาพแอนิเมชั่นของดิสนีย์จะสวยงามและน่ารักแล้ว พวกเขายังขนทัพนักแสดงนำชื่อดังมาพากย์เสียงเหล่าตัวละครสัตว์นานาชนิดด้วย และนี่คือบรรดาตัวละครที่พร้อมเรียกเสียงฮาใน Zootopia

Stream on

Disney+

---

นักแสดงนำ

Ginnifer Goodwin Judy Hopps (voice)

เจสัน เบทแมน Nick Wilde (voice)

อิดริส เอลบา Chief Bogo (voice)

Jenny Slate Bellwether (voice)

Nate Torrence Clawhauser (voice)

Bonnie Hunt Bonnie Hopps (voice)

Don Lake Stu Hopps (voice)

Tommy Chong Yax (voice)