[รีวิว-เรื่องย่อ] Kiki’s Delivery Service (1989) อนิเมะแม่มดน้อยผู้ส่งฝันที่ไม่มีวันเก่า

• ผลงานสตูดิโอจิบลิ ปี 1989 กำกับโดยฮายาโอะ มิยาซากิ (Hayao Miyazaki) สร้างจากนวนิยายของเอโกะ คะโดะโนะ (Eiko Kadono)
• เล่าเรื่องแม่มดน้อยวัย 13 ที่ออกจากบ้านไปเริ่มต้นธุรกิจส่งของกลางเมืองชายทะเล โดยมีแมวดำจิจิ (Jiji) เป็นคู่หู
• จุดแข็งอยู่ที่งานภาพการเคลื่อนไหวที่ลื่นไหล ดนตรีประกอบของโจ ฮิไซชิ (Joe Hisaishi) และเสียงพากย์สองภาษาในมาตรฐานเดียวกัน
• อนิเมะที่ไม่มีศัตรูตัวร้าย เล่าเรื่องผ่านชีวิตประจำวัน เหมาะกับคนที่ชอบงานอบอุ่นและใส่ใจรายละเอียด

ในคลังผลงานสตูดิโอจิบลิ มีอนิเมะเพียงไม่กี่เรื่องที่โตขึ้นพร้อมกับผู้ชมได้เท่า Kiki’s Delivery Service ตอนเด็กอาจจำได้แค่ภาพแม่มดน้อยชุดดำโบยบินบนไม้กวาดเหนือเมืองตะวันตก แต่พอโตขึ้นกลับมองเห็นชั้นความหมายที่ซ่อนอยู่ในแทบทุกฉาก คิคิ (Kiki) เพิ่งอายุครบ 13 ปีและต้องออกจากบ้านไปใช้ชีวิตตามลำพังในเมืองที่ไม่มีใครรู้จัก สิ่งที่เรื่องนี้พาให้คิดถึงคุณค่าของการเริ่มต้นครั้งแรก ซึ่งเต็มไปด้วยทั้งความหวังและความกลัวในเวลาเดียวกัน

คำถามที่บทความนี้ชวนหาคำตอบ ว่าทำไมอนิเมะที่ไม่มีศัตรูตัวร้าย ไม่มีปมปริศนาซับซ้อน และไม่มีฉากต่อสู้อลังการ จึงถูกยกย่องเป็นมาสเตอร์พีซที่อยู่ยงคงกระพันมานานหลายทศวรรษ จนแฟน ๆ หลายรุ่นยังกลับมาดูซ้ำพร้อมกันได้เสมอ บทของแม่มดฝึกหัดที่ต้องหาที่ยืนในสังคมใหม่จึงกลายเป็นภาพจำลองวัยเริ่มต้นของผู้คนจำนวนมาก

การรีวิวครั้งนี้ไม่เน้นเล่าเนื้อเรื่องซ้ำ แต่พาเจาะลึกประสบการณ์การดูผ่านองค์ประกอบสำคัญ ทั้งเสียงพากย์ การออกแบบฉาก ดนตรีประกอบ และวิธีที่เรื่องนี้ถ่ายทอดความเหงา ความมุ่งมั่น และความกล้าเริ่มต้นของวัยรุ่นได้อย่างตรงไปตรงมา พร้อมปิดท้ายด้วยบทสรุปว่าเรื่องนี้เหมาะกับใครบ้าง และผู้ชมแบบไหนที่ควรปรับมุมมองก่อนเปิดดู

ตามธรรมเนียมของแม่มด เมื่ออายุครบ 13 ปีต้องออกจากบ้านไปใช้ชีวิตตามลำพังหนึ่งปี คิคิตั้งรกรากที่เมืองชายทะเลและเปิดบริการรับส่งของโดยใช้ไม้กวาดเป็นยานพาหนะ มีแมวดำจิจิที่พูดได้เป็นคู่หู สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้ต่างจาก อนิเมะ แฟนตาซีทั่วไปอยู่ตรงที่ตัวเอกไม่ได้เก่งกาจเป็นพิเศษ เธอขาดทักษะหลายอย่างที่แม่มดควรมี และต้องเผชิญปัญหาพื้นฐานแบบเดียวกันกับคนทั่วไป ตั้งแต่การเข้าที่เข้าทางในสังคมใหม่ ไปจนถึงการหางานและหาเงินเลี้ยงตัวเอง

แก่นของเรื่องว่าด้วยการเติบโตและการค้นหาที่อยู่ของตัวเองในโลกใบใหญ่ ซึ่งเป็นหัวข้อที่ไม่เคยล้าสมัย แม้เวลาจะผ่านไปนานหลายสิบปี ความรู้สึกของแม่มดน้อยที่ต้องเริ่มต้นจากศูนย์ในเมืองแปลกหน้ายังสะท้อนใจผู้ชมรุ่นใหม่ที่ย้ายออกจากบ้านไปเรียนหรือทำงานที่อื่นได้ไม่แพ้ยุคแรกเริ่ม ทั้งในรายชื่อ 20 หนังการ์ตูนสตูดิโอจิบลิยอดเยี่ยมตลอดกาล และชาร์ต 15 หนังทำเงินสูงสุดตลอดกาลจาก Studio Ghibli ที่ Nanitalk เคยรวบรวมไว้ เรื่องนี้ถูกจัดให้อยู่แถวหน้าด้วยวิธีเล่าที่ไม่เร่งรีบและกล้าจับจ้องช่วงเวลาธรรมดา ๆ

จุดแข็งที่เห็นชัดที่สุดอยู่ที่งาน แอนิเมชั่น ที่ใส่ใจทุกรายละเอียด แม้เป็นภาพวาดมือจากปลายทศวรรษ 1980 แต่การเคลื่อนไหวของคิคิทั้งตอนวิ่งฝ่าร้านค้าในย่านใจกลางเมือง และตอนที่พุ่งทะยานขึ้นฟ้าบนไม้กวาด ให้ความรู้สึกนุ่มนวลลื่นไหลจนเทียบได้กับงานในปัจจุบัน ความใส่ใจตั้งแต่การกระพือของผ้าคลุม ไปจนถึงเงาสะท้อนบนผิวน้ำ ทำให้จินตนาการของผู้ชมง่ายต่อการเชื่อตามแม้ในฉากที่ไม่มีบทสนทนา และรายละเอียดเหล่านี้ชัดเจนยิ่งขึ้นในเวอร์ชันรีมาสเตอร์แบบ 4K ที่กลับเข้าฉายอีกครั้งบนจอแบบ IMAX

เสน่ห์ของ Kiki’s Delivery Service ไม่ได้อยู่ที่การเอาชนะศัตรู แต่อยู่ที่การได้ลองเริ่มต้นใช้ชีวิตคนเดียวสักหน่อย แล้วค้นพบว่าตัวเองแข็งแกร่งกว่าที่คิด

อีกเสาหลักที่ทำให้เรื่องนี้อยู่เหนือกาลเวลาได้แก่ดนตรีประกอบของโจ ฮิไซชิ คู่หูผู้ทำงานร่วมกับมิยาซากิมาอย่างยาวนาน เมโลดีที่เรียบง่ายแต่ชวนฝันสอดรับกับจังหวะการบินของคิคิและบรรยากาศเมืองตะวันตกได้อย่างกลมกลืน จนบางครั้งเสียงดนตรีเองทำหน้าที่เล่าเรื่องแทนภาพ แม้เพียงหลับตาฟัง ยังรับรู้ถึงอารมณ์ของแต่ละช่วงเวลาได้ครบถ้วน

ด้วยการพากย์อังกฤษภายใต้การดูแลของวอลต์ดิสนีย์ ทำให้ทั้งเวอร์ชันญี่ปุ่นและอังกฤษมีคุณภาพในระดับเดียวกัน คิคิให้เสียงโดยมินามิ ทากายามะ (Minami Takayama) ในฉบับต้นฉบับ และเคิร์สเตน ดันสต์ (Kirsten Dunst) ในฉบับพากย์อังกฤษ ผู้ชมจึงไม่เสียอรรถรสไม่ว่าจะเลือกชมเวอร์ชันใด เพราะลายเซ็นเสียงของตัวละครหลักถูกถ่ายทอดอารมณ์ได้ครบทั้งสองภาษา

เมืองที่คิคิอาศัยอยู่ถูกออกแบบให้ไม่ยึดติดกับประเทศหรือช่วงเวลาจริง สถาปัตยกรรมได้รับแรงบันดาลใจจากหลายชาติในยุโรป ตั้งแต่ฝรั่งเศสไปจนถึงอิตาลี ขณะที่ท้องฟ้าเต็มไปด้วยไบเพลนและเรือเหาะ ตัดกับวิทยุพกพาจิ๋วที่อยู่คนละยุคกัน การผสมผสานแบบตั้งใจนี้ทำให้เมืองดูคุ้นตาแต่ไม่อาจเป็นจริงได้ทั่วโลก เทคนิคเดียวกับที่ Zootopia ใช้เนรมิตเมืองสัตว์ หรือที่ WALL·E ใช้ทำให้โลกอนาคตมีชีวิต ทำให้โลกของเรื่องไม่รู้สึกเก่าไม่ว่าผู้ชมจะอยู่ในยุคใด

สำหรับคนที่คุ้นเคยกับโครงเรื่องที่ขับเคลื่อนด้วยปมขัดแย้งหรือลำดับเหตุการณ์รวดเร็ว จังหวะของเรื่องนี้อาจดูเชื่องช้า เพราะหนังเลือกทุ่มเวลาให้กับช่วงเวลาธรรมดา ๆ ในแต่ละวันมากกว่าการเร่งให้เกิดเหตุการณ์ใหญ่โต ความบันเทิงในที่นี้จึงมาจากการซึมซับอารมณ์มากกว่าความตื่นเต้นแบบระทึกใจ ผู้ชมที่คาดหวังความสนุกแบบแอ็กชันควรปรับมุมมองก่อนเปิดดู มิฉะนั้นอาจรู้สึกว่าเรื่องดำเนินไปอย่างเนิบ ๆ

Kiki’s Delivery Service นับเป็นมาสเตอร์พีซแอนิเมชันที่ควรได้ชมสักครั้งในชีวิต ไม่ว่าจะดูเมื่อไหร่ ยังให้ความรู้สึกอบอุ่นได้เสมอ เรื่องนี้เหมาะกับผู้ชมทุกวัยที่ชอบงานเล่าเรื่องแบบเนิบช้าใส่ใจรายละเอียด รวมถึงคนที่กำลังเริ่มต้นสิ่งใหม่ในชีวิต และไม่เหมาะกับผู้ที่คาดหวังความสนุกแบบแอ็กชันหรือพล็อตเข้มข้นเร่งเร้า เพราะหัวใจของเรื่องอยู่ที่การซึมซับอารมณ์ ไม่ใช่ความตื่นเต้นระทึกใจ ถ้าเคยดูตอนเด็ก ลองเปิดดูซ้ำอีกครั้งในวัยนี้ แล้วมาแชร์ความรู้สึกที่เปลี่ยนไปในคอมเมนต์

• ชื่อเรื่อง: Kiki’s Delivery Service (แม่มดน้อยกิกิ)
• ประเภท: อนิเมะ, แฟนตาซี, คอมเมดี้, ดราม่า
• ผู้กำกับ: ฮายาโอะ มิยาซากิ (Hayao Miyazaki)
• สร้างจาก: นวนิยายของเอโกะ คะโดะโนะ (Eiko Kadono)
• สตูดิโอ: Studio Ghibli
• วันที่เข้าฉาย: 29 กรกฎาคม 1989 (ประเทศญี่ปุ่น)
• เสียงของคิคิ: มินามิ ทากายามะ (Minami Takayama) ภาษาญี่ปุ่น และเคิร์สเตน ดันสต์ (Kirsten Dunst) ภาษาอังกฤษ
• ความยาว: 102 นาที
• ช่องทางการรับชมในประเทศไทย: Netflix

1989

Released

1989-07-29

Runtime

103 min

Status

Released

Movie แอนนิเมชั่น ครอบครัว จินตนาการ Released

แม่มดน้อยกิกิ

魔女の宅急便 — 1989

IMDb Rating 7.8 /10

Metascore 85 /100

MYANIMELIST 8.24 /10

การผจญภัยในแบบฉบับอนิเมชั่นนี้มีแม่มดน้อยที่จากครอบครัวมาไกลเพื่อฝึกฝีมือ แต่เธอกลับพบว่าการหาเพื่อนใหม่ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย

Stream on

Netflix

---

นักแสดงนำ

มินามิ ทากายามะ Kiki / Ursula (voice)

เร ซากูมะ Jiji (voice)

คัปเปย์ ยามากุจิ Tombo (voice)

戸田恵子 Osono (voice)

信澤三惠子 Kokiri (voice)

三浦浩一 Okino (voice)

加藤治子 Old Lady (voice)

関弘子 Bertha (voice)