How To

11 วิธีรับมือกับความเคลียด ด้วยวิธีคลายเครียด!

ความคิด ความกลัว ความวิตกกังวล กับปัญหาต่าง ๆ ที่เจอรอบด้านในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นที่บ้าน ที่ทำงาน แม้แต่ในสังคมเพื่อน ทำให้รู้สึกไม่สบายใจ รู้สึกกดกันรอบด้าน เกิดเป็นความเคลียดโดยไม่รู้ตัว การแสดงอาการของแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนแสดงอาการหงุดหงิด โมโหง่าย หรืออาจจะแสดงออกในรูปแบบอื่น ๆ ก็ขึ้นอยู่กับสภาวะปัญหาของแต่ละคนที่เจอ ที่แยไปกว่านั้นบางคนไม่รู้ว่าตัวเองเคลียด เหตุนี้จะยิ่งส่งผลกระทบกับการหลั่งฮอร์โมนที่ผิดเพี้ยนไป ทำให้ร่างกายทำงานได้ไม่เต็มที่

ความเครียด คือ

ความเครียด คือ

ความเครียด (Stress) คือ ภาวะของอารมณ์ ความรู้สึก ที่ถูกบีบคั้น กดดัน ทำให้มีอาการแสดงที่ต่างกัน เช่น วิตกกังวล นอนไม่หลับ ปวดหัว ซึมเศร้า บางคนอาจมีอาการประสาทหลอนได้ ซึ่งโดยทั่วไปแต่ละคนจะมีวิธีการปรับตัวให้ผ่านพ้นไปได้ขึ้นกับทักษะการจัดการความเครียดของแต่ละบุคคล แต่ในบางคนที่เกิดความเครียดและหาทางระบายออกไม่ได้หรือเครียดบ่อย ๆ กลายเป็นความทุกข์ทรมาน จนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน อาจพัฒนาเป็นโรคซึมเศร้า (Depressive disorder) หรือโรควิตกกังวล (Anxiety disorders)

ประเภทความเคลียด

ประเภทความเคลียด

ความเครียดที่เกิดขึ้นทันที (Acute stress)

ภาวะเครียดหรือความเครียดที่เกิดขึ้นทันทีสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน มันคือการตอบสนองของร่างกายต่อสถานการณ์และความท้าทายใหม่ ๆ เป็นประเภทของความเครียดที่คุณอาจจะรู้สึก เมื่อคุณรอดจากการเกิดอุบัติเหตุทางรถยนต์ได้อย่างหวุดหวิด

ภาวะเครียดสามารถมาจากบางอย่างที่คุณทำแล้วมีความสุข ที่บางครั้งมันดูน่ากลัว แต่ก็รู้สึกตื่นเต้นเร้าใจเหมือนกับเวลาที่คุณเล่นโรลเลอร์โคสเตอร์ หรือเครื่องเล่นผาดโผนในสวนสนุก

ความเครียดที่เกิดขึ้นติดต่อกันหลายครั้ง (Episodic acute stress)

ความเครียดที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง เกิดจากการมีภาวะเครียดซ้ำ ๆ หลายครั้ง

ความเครียดชนิดนี้อาจเกิดขึ้นได้เมื่อคุณวิตกกังวล และไม่สบายใจเกี่ยวกับสิ่งที่คุณคาดว่ามันจะเกิดขึ้น คุณอาจจะรู้สึกว่าชีวิตของคุณนั้นช่างยุ่งเหยิง และดูเหมือนว่าจะหลุดพ้นจากวิกฤตหนึ่ง เพื่อไปพบเจอกับอีกวิกฤตหนึ่ง

ความเครียดเรื้อรัง (Chronic stress)

เมื่อมีความเครียดในระดับที่สูงติดต่อกันอย่างยาวนาน คุณมีความเครียดแบบเรื้อรัง ความเครียดที่ยาวนานนี้สามารถส่งผลเสียต่อสุขภาพของคุณได้ อาจแบ่งได้ดังนี้

  • Anxiety ความวิตกกังวล
  • Cardiovascular disease โรคหัวใจและหลอดเลือด
  • Depression โรคซึมเศร้า
  • High blood pressure ความดันโลหิตสูง
  • Weakened immune system ระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ

วิธีคลายเครียด

สาเหตุของความเคลียดเกิดจากอะไร ?

วิธีคลายเครียดสามารถทำกันได้ง่าย ๆ โดยทำตามคำแนะนำเหล่านี้

  1. ร่างกาย

    สุขภาพร่างกายพังลงเรื่อย ๆ เนื่องจากขาดภาวะสมดุลฮอร์โมน เพราะฮอร์โมนทำหน้าที่ควบคุมภายในร่างกาย เมื่อเกิดความเครียด ทำให้คอร์ติซอลหลั่งเพิ่มมากขึ้น เกิอาการปวดศีรษะ ปวดหลัง เหนื่อยง่าย ร่างกายอ่อนเพลีย หากต้องเผชิญกับความเครียดที่รุนแรงมาก ๆ ก็อาจส่งผลให้เสียชีวิตได้เนื่องจากระบบการทำงานที่ล้มเหลวของร่างกาย

  2. จิตใจ

    การเผชิญกับความเคลียดที่สะสมมาเป็นเวลานาน จะทำให้หลั่งคอร์ติซอลเพิ่มมากขึ้น การทำงานของสมองไม่ปกติ ขาดสมาธิ ใจลอย หลงลืม โกรธง่าย เนื่องจากเซลล์ประสาทฝ่อ และลดจำนวนน้อยลง ส่งผลต่อความจำ สติปัญญา อาการซึมเศร้า หรือแม้แต่การทำงานของระบบประสาทอารมณ์

  3. พฤติกรรม

    ในบางคนที่เกิดอาการเคลียดมาก ๆ จะแสดงพฤติกรรมออกมาที่แตกต่างกัน เช่น เบื่ออาหาร นอนหลับยาก หิวตลอดเวลา บางคนเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ผิด เที่ยวกลางคืนดื่มเหล้า ติดสารเสพติด เล่นการพนัน ทำร้ายตนเอง ทำร้ายผู้อื่นโดยขาดสติ การเปลี่ยนแปลงของสมองที่ทำงานไม่ปกติ ส่งผลทำให้เกิดอารมณืชั่ววูบฆ่าตัวตายได้

  4. กิจกรรมแก้เคลียด

    หากความเครียดรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน รวมถึงกระทบต่อการทำงาน หรือมีผลต่อผู้อื่น การพบจิตแพทย์เพื่อปรึกษาและรักษาอย่างถูกวิธีเป็นสิ่งที่ควรทำอย่างยิ่ง โดยจิตแพทย์จะทำการรักษาโดย

  5. ดูหนัง

    พาตัวเองออกจาความเคลียด ปัญหาทุกอย่าง เลือกดูหนังที่ชอบ ดารา นักแสดงที่ชื่นชอบ เพื่อให้สมอง หยุดการคิดได้ชั่วคราว ดูหนังเพลิน ๆ ให้สอมงได้พัก ทานป๊อปคอน ขนมขบเคี้ยว ช่วยลดความเคลียดได้อีกระดับหนึ่ง

  6. ฟังเพลง

    นั่งทำงานตลอดทั้งวัน สมองเหนื่อยล้า พักงานที่กองตรงหน้าสัก 5 – 10 นาที เลือกเพลงฟังเพื่อผ่อนคลายสมอง และความเคลียด ช่วยกระตุ้นสมองให้กลับมาทำงานได้ดีมากยิ่งขึ้น

  7. อ่านหนังสือ

    แม้การทำงานจะยุ่งกับตัวหนังสือ ภาษา ตัวเลข การเลือกอ่านหนังสือที่ชอบ ถึงแม้จะเป็นตัวหนังสือที่เยอะไม่ต่างจากงานที่ต้องทำ แต่หนังสือก็ช้วยให้ผ่อนคลาย จะเป็นนิยาย การ์ตูน หรือจะเป็นหนังสือแฟชั่นต่าง ก็ช่วยให้สมองได้ออกจากสภาวะความเคลียดได้ ลดภาวะความเคลียดที่สะสมมานาน

  8. เที่ยววันหยุด

    ร่างกายที่เหนื่อยตลอดทั้งอาทิตย์จากการนั่งทำงาน แน่นอนว่าทุก ๆ คนรอคอยวันหยุดพักผ่อน เพื่อผ่อนคลายความเคลียดที่เจอมา ธรรมชาติบำบัดทุกสิ่งอย่างได้ การได้สูดอากาศบริสุทธิ์ เมื่อได้รับบรรยากาศที่ดี ทำให้สมองและร่างกายได้พักผ่อน ลดความเคลียด เติมพลังงานให้สมองได้มากทีเดียว

  9. ออกกำลังกาย

    ร่างกายที่เหนื่อยล้าจากการทำทำงาน หรือทำกิจกรรมระหว่างวัน สะสมกันมาเป็นเวลานาน การออกกำลังกายผ่อนคลายกล้ามเนื่อส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย จะเป็นการเดินเล่น เล่นโยคะ ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ ร่างกายจะหลั่งสาร โดพามีน ทำให้เกิดความสุข กระตือรือร้น รู้สึกผ่อนคลาย ช่วยลดความเคลียด และควรออกกำลังกายให้พอดี ไม่หักโหมมากเกินไป จะส่งเสียต่อร่างกาย การออกกำลังกายยังช่วยให้นอนหลับในเวลากลางคืนได้สนิทมากขึ้น

  10. อาหาร

    การเคลียดมาก ๆ จะทำให้ทุกส่วนของร่างกายทำงานหนักมากขี้น เกิดการหิวบ่อย การเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ครบ 5 หมู่ ก็ช่วยให้ลดความเคลียดได้ แถมยังช่วยให้ร่างกายแข็งแรง ได้สารอาหารที่เพียงพอต่อร่างกาย งดของหวาน แป้ง ไขมัน แม้แต่ขนมขบเคี้ยว ซึ่งอาหารพวกนี้ไม่ให้ประโยชน์กับร่างกาย หากจะทานก็สามารถทานได้ในปริมาณที่พอดี

  11. พักผ่อน

    การพักผ่อนนอนหลับที่เพียงพอ หรือพักผ่อนช่วงวันหยุดที่บ้าน เพื่อให้สมอง และร่างกายได้พัก ปล่อยวางความเหนื่อยล้า ปัญหาทุกอย่าง ทิ้งไว้นอกบ้าน เพื่อให้ร่างกายที่พังจากปัญหาต่าง ๆ ที่เจอตลอดทั้งวัน ทิ้งตัวนอนบนเตียงพักผ่อนให้เต็มที่ วางโทรศัพท์มือถือให้ไกลเตียง ให้บรรยากาศเงียบสนิท ช่วยให้การนอนหลับมีประสิทธิภาพมากขึ้น

กิจกรรมที่ไม่ควรทำเวลาเคลียด

กิจกรรมที่ไม่ควรทำเวลาเคลียด

ไม่ทำอะไร

ร่างกาย สมอง สั่งการผิดเพี้ยนจากความเคลียดที่สะสมเป็นเวลานาน ทำให้การทำงานของส่วนต่าง ๆ ภายในร่างกายตอบสนองช้า เกิดความเบื่อหน่ายไม่อยากหยิบจับทำอะไร ยิ่งทำให้เกิดความเคลียดมากขึ้น รีบพาตัวเองออกมา จะนัดพบปะทานข้าวข้างกับเพื่อน หรือคุยกับแฟน ไปเดินเล่นช๊อปปิ้ง ก็ทำให้ความเคลียดลดน้อยลงได้

ดื่มแอลกอฮอลล์

การดื่มแอลกอฮอลล์ในปริมาณที่มากเกินไป ส่งผลต่อความเคลียดเพิ่มมากขึ้น แม้จะช่วยขจัดความเคลียดและทำให้มีความสุขขณะที่ดื่มได้ แต่การดื่มแอลกอฮอลล์มากเกินไปจะส่งผลให้ตึงเคลียดมากขึ้น จึงมีทั้งโทษและประโยชน์ เพราะม้ายที่สุดแล้วฤทธิ์ของแอลกอฮอลล์ คือพิษร้ายที่ทำร้ายตัวเราเอง นำมาซึ่งการขาดสติ และทำให้เกิดอุบัติเหตุ

ไม่ออกจากความเคลียดในสมอง

เรียนรู้ที่จะปล่อยวางปัญหาต่าง ๆ ไม่จมอยู่กับปัญหาที่ทำให้เคีลยดมากยิ่งขึ้น ยอมรับในสิ่งที่เผชิญ เพราะบางครั้งปัญหาบางปัญหาที่เราเจอก็ไม่สามารถแก้ไขอะไรได้ ซึ่งการคิดปัญหาที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ วนไปวนมา จะยิ่งตอกย้ำ ให้เกิดความเคลียดมากขึ้น ควรหยุดความคิดฟุ่งซ่าน หันไปทำกิจกรรมอื่น ๆ เพื่อออกจากสภาวะของปัญหาเหล่านั้น

กินตลอดเวลา

การรับประทานอาหารช่วยให้ลดความเคลียดลดน้อยลงได้ แต่ใช่ว่าอาหารที่ทานเข้าไปสู่ร่างกายจะให้ประโยชน์ต่อร่างกาย คนส่วนมากจะรับประทานขนมขบเคี้ยว กาแฟ ชา หมูกระทะ ชาบู ปิ้งย่าง เป็นต้น ซึ่งอาหารเหล่านี้หากรับประทานให้ปริมาณที่มากเกินไปจะทำให้ควบคุมน้ำหนักไม่ได้ เช่น หมูกระทะ รับประทานมากเกินไป ก็ทำให้อ้วน และหมูที่ย่างจนสุกเกรียม มีสารที่ก่อให้เกิดมะเร็งได้ เพราะฉะนั้นเลิกความคิดแบบนี้ได้แล้ว ว่ายิ่งทานบ่อย ทานเยอะจะลดความเคลียดได้

สารเสพติด

พูดถึงสารเสพติดจะมาในรูปแบบของสสารใด ก็สามารถทำให้เราติดได้ จะเป็นผงเสพติด สารละเหย ยาบ้า เมื่อเสพแล้วก็หลอกล่อให้เรามีความสุขได้ไม่นานเมื่อหมดฤทธิ์ เมื่อใช้สารเสพติดผ่อนคลายความเคลียดบ่อย ๆ ก็จะทำลายระบบประสาทสมอง เกิดภาพหลอน กลัว วิตกกังวล เพราะหมกหมุ่นอยู่กับสารเสพติด อยากอยู่โดดเดี่ยว ปฏิเสธการพบปะผู้คนเพื่อนฝูง ส่งผลให้เกิดความเคลียดเพิ่มขึ้นไม่สิ้นสุด

ทิ้งท้าย

ความเครียดเกิดขึ้นได้กับทุกคน หลายท่านสามารถจัดการความเครียดได้ด้วยตนเอง บางท่านมีคนใกล้ชิดให้พูดคุยผ่อนคลาย แต่หลาย ๆ คนที่ไม่สามารถจัดการกับความเครียดได้ จนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของตัวเองและคนอื่น ควรไปพบจิตแพทย์เพื่อรับการปรึกษาและรักษาอย่างถูกวิธี

บทความที่เกี่ยวข้อง

Back to top button