การถูกเลิกจ้าง (Layoff) ไม่ใช่แค่เรื่องของการเสียงานหรือเสียรายได้ แต่มันคือช่วงเวลาที่คนเราเผชิญกับคำถามที่ลึกที่สุด นั่นคือ “ถ้าไม่มีงานนี้ เราคือใคร?” นักจิตวิทยาเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Work Identity Crisis ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อผู้คนสูญเสียงานที่ผูกพันกับตัวตนของตนเองมาอย่างยาวนาน และนี่คือเหตุผลที่ หนังสร้างแรงบันดาลใจ เกี่ยวกับการทำงานและการฟื้นตัวจากความล้มเหลวกลายเป็นหนึ่งในแนวที่ผู้ชมทั่วโลกให้ความสนใจมากที่สุดตลอดกาล
หนังเกี่ยวกับการถูกเลิกจ้างในบทความนี้ไม่ได้มีแค่เรื่องเศร้าหมองหรือโศกนาฏกรรมเสมอไป บางเรื่องเลือกเล่าผ่านมุมมองตลกขบขัน บางเรื่องสำรวจความขัดแย้งทางศีลธรรม และบางเรื่องเสนอคำถามที่หนักหน่วงว่าระบบทุนนิยมและโครงสร้างองค์กรกำหนดชีวิตมนุษย์ไว้มากเพียงใด รายชื่อ 10 เรื่องที่รวบรวมมานี้ครอบคลุมหลายทศวรรษและหลากหลายมุมมองของการ layoff ซึ่งล้วนได้รับการยอมรับจากนักวิจารณ์และผู้ชมทั่วโลก
ไม่ว่าจะเคยถูกเลิกจ้างมาก่อน กำลังเผชิญอยู่ หรือแค่อยากเข้าใจว่าโลกการทำงานสมัยใหม่ทำอะไรกับมนุษย์ หนังเหล่านี้จะพาไปสำรวจความเจ็บปวด ความกล้าหาญ และความหวังในแบบที่ตรงไปตรงมาที่สุด
Up in the Air (2009)
Up in the Air คือหนังที่กล้าตั้งคำถามกับระบบ layoff จากมุมมองที่ไม่มีใครทำมาก่อน นั่นคือการมองผ่านสายตาของผู้ที่ทำหน้าที่ “ไล่คนออก” อย่างมืออาชีพ ไรอัน บิงแฮม (จอร์จ คลูนีย์) คือผู้เชี่ยวชาญที่บริษัทขนาดใหญ่จ้างให้บินไปทั่วสหรัฐฯ เพื่อแจ้งข่าวการถูกเลิกจ้างแทนผู้บริหาร เขาทำงานนี้ได้อย่างเย็นชาเพราะเลือกตัดขาดจากความสัมพันธ์ทุกรูปแบบ แต่เมื่อบริษัทต้องการเปลี่ยนมาทำการ layoff ผ่านวิดีโอคอล ชีวิตของเขาเริ่มถามตัวเองว่าอะไรคือสิ่งที่มีความหมายกันแน่
ผู้กำกับ เจสัน ไรต์แมน ดัดแปลงบทจากนิยายของ Walter Kirn ได้อย่างชาญฉลาด ด้วยการสอดแทรกคลิปสัมภาษณ์ผู้ที่ถูกเลิกจ้างจริงจากยุคเศรษฐกิจถดถอยปี 2008 เข้าไปในหนัง ทำให้เรื่องนี้มีความสมจริงและสะเทือนใจอย่างลึกซึ้ง คะแนน 88% บน Rotten Tomatoes และการเข้าชิงออสการ์ 6 สาขาพิสูจน์ว่า Up in the Air ไม่ใช่หนังเกี่ยวกับ layoff ธรรมดา แต่เป็นการสำรวจว่ามนุษย์นิยามคุณค่าตัวเองผ่านงานอย่างไร
Up in the Air (2009)
ไรอัน บิงแฮม (นักแสดงรางวัลออสการ์® จอร์จ คลูนี่ย์) ใช้ชีวิตบนที่สูงอย่างแท้จริง ด้วยการบินรอบโลกเพื่อเจรจาธุรกิจตลอดเวลา และเขาก็ไม่เคยหยุดเดินทาง...จนได้พบ อเล็กซ์ เพื่อนผู้โดยสารที่มีชีวิตเช่นเดียวกับเขา เธอทำให้ไรอันได้เรียนรู้ว่าชีวิตไม่ได้เป็นเพียงแค่การเดินทาง แต่เป็นความสัมพันธ์ที่คนสองคนต้องร่วมสร้างกันไปพร้อมกัน
นักแสดง
จอร์จ คลูนีย์
Ryan Bingham
Vera Farmiga
Alex Goran
แอนนา เคนดริก
Natalie Keener
Sam Elliott
Maynard Finch
Amy Morton
Kara Bingham- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: หนุ่มโสดหัวใจโดดเดี่ยว
- ประเภท: ดราม่า, คอมเมดี้
- วันที่ออกฉาย: 4 ธันวาคม 2009
- นักแสดงนำ: จอร์จ คลูนีย์ (George Clooney), เวรา ฟาร์มิกา (Vera Farmiga), แอนนา เคนดริก (Anna Kendrick)
- ผู้กำกับ: เจสัน ไรต์แมน (Jason Reitman)
- ความยาว: 109 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 7.4/10
- ช่องทางการดู: Netflix, Prime Video
The Full Monty (1997)
The Full Monty เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดว่า layoff ไม่จำเป็นต้องนำเสนอผ่านดราม่าหนักหน่วงเสมอไป เมื่อโรงงานเหล็กในเมืองเชฟฟิลด์ ประเทศอังกฤษ ปิดตัวลงในยุค 1990 กลุ่มคนงานชายหกคนที่ตกงานและสิ้นหวังตัดสินใจรวมตัวกันจัดโชว์เต้นระบำเปลือยกาย แม้จะฟังดูไม่น่าเชื่อ แต่เส้นทางนั้นกลับเต็มไปด้วยอารมณ์ขัน ความอับอาย และความกล้าหาญที่แท้จริง หนังถ่ายทอดภาพชนชั้นแรงงานที่ถูกระบบทิ้งร้างได้อย่างตรงไปตรงมาโดยไม่เคยทำให้ตัวละครดูน่าสงสาร
ความสำเร็จที่น่าทึ่งของหนังเรื่องนี้คือทำรายได้กว่า 250 ล้านดอลลาร์ทั่วโลกจากทุนสร้างเพียง 3.5 ล้านดอลลาร์ ซึ่งกลายเป็นหนังอังกฤษที่ทำรายได้สูงสุดในยุคนั้น The Full Monty ไม่ได้แค่บอกเรื่องราวของคนตกงาน แต่บอกเล่าเรื่องของศักดิ์ศรีที่มนุษย์พยายามรักษาไว้เมื่อทุกอย่างพังทลาย หนังเรื่องนี้ยังถูกดัดแปลงเป็นละครบรอดเวย์และซีรีส์ทีวีในเวลาต่อมา
เดอะ ฟูล มอนตี้ ผู้ชายจ้ำเบ๊อะ
The Full Monty (1997)
ชายตกงานหกคนได้แรงบันดาลใจจากคณะระบำเปลื้องผ้าชายที่เดินทางมาแสดงในเมืองของพวกเขา นี่คือโอกาสสร้างโชคเล็กๆให้แก่ตน ด้วยการตั้งคณะโชว์อย่างนี้บ้าง แต่แตกต่างอยู่นิดตรงที่พวกเขาตั้งใจ ล่อนจ้อน และ.ถอดให้หมด! ผลงานเบาสมองที่เข้าถึงหัวใจผู้ชม จนสร้างปรากฏการณ์ฮาทั่วทุกหัวระแหง เมื่อเพื่อนรักหกนายถอดผ้าท้าสายตาโลกในจังหวะคึกคักของเพลงสุดเปรี้ยวจากดอนน่า ซัมเมอร์, แกรี่ กลัตเตอร์, ซิสเตอร์ สเลดจ์ และ.ทอม โจนส์ แล้วคุณจะยิ้มให้แก่พวกเขาอย่างสุขใจ
นักแสดง
Robert Carlyle
Gary "Gaz" Schofield
Mark Addy
Dave Horsefall
Wim Snape
Nathan Schofield
Steve Huison
Lomper
Tom Wilkinson
Gerald Arthur Cooper- ประเภท: คอมเมดี้, ดราม่า
- วันที่ออกฉาย: 13 สิงหาคม 1997
- นักแสดงนำ: โรเบิร์ต คาร์ไลล์ (Robert Carlyle), มาร์ก แอดดี้ (Mark Addy), ทอม วิลคินสัน (Tom Wilkinson)
- ผู้กำกับ: ปีเตอร์ แคตตาเนียว (Peter Cattaneo)
- ความยาว: 91 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 7.2/10
- ช่องทางการดู: Prime Video, Disney+
The Company Men (2010)
The Company Men คือหนังที่ตรงไปตรงมาที่สุดในการพูดถึงผลกระทบของ layoff ในระดับผู้บริหารระดับกลางและสูง เรื่องราวเริ่มต้นเมื่อบริษัทต่อเรือขนาดใหญ่ในบอสตันเริ่มปลดพนักงานเป็นระลอก นำไปสู่ชะตากรรมของชายสามคนที่มีอายุและฐานะต่างกัน ผู้กำกับ จอห์น เวลส์ ถ่ายทอดให้เห็นว่าการสูญเสียงานสำหรับคนที่ผูกพันอัตลักษณ์ตัวเองกับตำแหน่งและรถยนต์หรูมาตลอดชีวิตนั้นโหดร้ายเพียงใด โดยไม่ตัดสินตัวละครและไม่ให้คำตอบสำเร็จรูป
นักแสดงนำอย่าง เบน แอฟเฟล็ก, ทอมมี่ ลี โจนส์ และ คริส คูเปอร์ ถ่ายทอดความเจ็บปวดของชายที่เคยเป็น “เสาหลักครอบครัว” แต่ต้องมาเผชิญกับความว่างเปล่าได้อย่างสมจริงมาก หนังออกฉายในช่วงที่โลกยังไม่ฟื้นตัวจากวิกฤตการเงินปี 2008 ทำให้มันกลายเป็นเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่บอกเล่าว่าเศรษฐกิจที่พังทลายส่งผลกระทบต่อคนธรรมดาอย่างไร และเป็นหนึ่งในหนังสร้างจากเรื่องจริง ที่สะท้อนบริบทสังคมได้คมชัดที่สุด
นักแสดง
เบน แอฟเฟล็ก
Bobby Walker
ทอมมี่ ลี โจนส์
Gene McClary
Chris Cooper
Phil Woodward
เควิน คอสต์เนอร์
Jack Dolan
Maria Bello
Sally Wilcox- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: หัวอกมนุษย์เงินเดือน
- ประเภท: ดราม่า
- วันที่ออกฉาย: 25 มกราคม 2011 (สหรัฐฯ)
- นักแสดงนำ: เบน แอฟเฟล็ก (Ben Affleck), ทอมมี่ ลี โจนส์ (Tommy Lee Jones), คริส คูเปอร์ (Chris Cooper)
- ผู้กำกับ: จอห์น เวลส์ (John Wells)
- ความยาว: 104 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 7.0/10
- ช่องทางการดู: Prime Video
Office Space (1999)
Office Space ไม่ได้เล่าเรื่อง layoff โดยตรง แต่เป็นหนังที่จับจิตใจคนทำงานออฟฟิศได้แม่นยำที่สุดเรื่องหนึ่ง เมื่อ ปีเตอร์ กิบบ็อนส์ (รอน ลิฟวิงสตัน) และเพื่อนร่วมงานเผชิญกับการตรวจสอบและปลดพนักงานจากที่ปรึกษาภายนอก ปีเตอร์ตอบสนองด้วยวิธีที่ไม่ธรรมดาคือหยุดสนใจทุกอย่างและกลับพบว่าการไม่สนใจงานกลับทำให้เขาได้รับโปรโมต ผู้กำกับ ไมค์ จัดจ์ สร้างการวิจารณ์วัฒนธรรมองค์กรที่คมคายจนกลายเป็นหนังลัทธิ (cult film) ที่คนทำงานทั่วโลกยังอ้างถึงมาจนถึงทุกวันนี้
แม้จะออกฉายในปี 1999 แต่ Office Space ยังคงสด ตัวละครอย่าง “มิลตัน วาดดัมส์” ผู้ถูกลืมอยู่ในชั้นใต้ดินกลายเป็นสัญลักษณ์ของพนักงานที่ถูกระบบมองข้าม ขณะที่ฉากทุบเครื่องพิมพ์กลายเป็นหนึ่งในฉากที่ถูกล้อเลียนมากที่สุดในประวัติศาสตร์หนังคอมเมดี้ หนังทำรายได้ในโรงภาพยนตร์แค่ 12 ล้านดอลลาร์ แต่กลับขายดีมากในรูปแบบโฮมวิดีโอและกลายเป็นหนังตลกที่มีอิทธิพลอย่างมหาศาล
Office Space (1999)
เรื่องวุ่น ๆ เริ่มก่อตัวขึ้นเมื่อบริษัทมีแผนจะลดขนาดองค์กร จึงมีการจ้างที่ปรึกษามาสัมภาษณ์พนักงาน เพื่อดูว่าจะปลดใครทิ้งได้บ้าง และเมื่อมีคนในกลุ่มจะถูกปลดจากการจ้างงาน แต่ปีเตอร์ดันได้เลื่อนเป็นผู้จัดการแทน ทั้งที่ทำตัวเหลวไหลขั้นสุด ทั้งสามคนเลยวางแผนแก้แค้นบริษัท โดยจะปล่อยไวรัสไปดูดเงินเศษเสี้ยวของจุดทศนิยม ที่ต้องปัดทั้งทางบัญชีมาเข้ากระเป๋าตัวเอง โดยคิดว่าภายใน 2 ปีเค้าจะได้เงินกันเป็นแสนโดยไม่มีใครจับได้
นักแสดง
Ron Livingston
Peter Gibbons
Jennifer Aniston
Joanna
David Herman
Michael Bolton
อเจย์ ไนดู
Samir Nagheenanajar
ไดดริช เบเดอร์
Lawrence- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: เด็ดหัวเจ้านายจอมเฮี้ยว
- ประเภท: คอมเมดี้, ดราม่า
- วันที่ออกฉาย: 19 กุมภาพันธ์ 1999
- นักแสดงนำ: รอน ลิฟวิงสตัน (Ron Livingston), เจนนิเฟอร์ แอนิสตัน (Jennifer Aniston), แกรี่ โคล (Gary Cole)
- ผู้กำกับ: ไมค์ จัดจ์ (Mike Judge)
- ความยาว: 89 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 7.7/10
- ช่องทางการดู: Prime Video, Max
Margin Call (2011)
Margin Call เล่าเรื่องทั้งหมดภายใน 24 ชั่วโมงของคืนที่ธนาคารวาณิชธนกิจขนาดใหญ่ค้นพบว่าตนกำลังจะล้มละลาย และต้องตัดสินใจว่าจะขายสินทรัพย์เป็นพิษออกก่อนที่ตลาดจะรู้ ซึ่งหมายถึงการทำลายชีวิตพนักงานหลายพันคนในชั่วข้ามคืน หนังแยกตัวเองจากหนังการเงินทั่วไปด้วยการไม่ใช้คำศัพท์ทางการเงินที่ซับซ้อน แต่โฟกัสที่วิกฤตทางศีลธรรมของผู้บริหารแต่ละระดับที่ต้องเลือกระหว่างความอยู่รอดขององค์กรกับความรับผิดชอบต่อคนธรรมดา
นักแสดงนำอย่าง เควิน สเปซีย์, เจเรมี่ ไอรอนส์ และ ดีมี่ มัวร์ ถ่ายทอดให้เห็นว่าการตัดสินใจปลดพนักงานหรือทิ้งระเบิดทางการเงินนั้นไม่ได้ทำโดยปีศาจ แต่ทำโดยคนปกติที่ติดอยู่ในระบบที่ใหญ่กว่าตัวเอง Margin Call สร้างด้วยทุนเพียง 3.5 ล้านดอลลาร์แต่คว้ารางวัลเข้าชิงออสการ์สาขาบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม และกลายเป็นหนังอ้างอิงสำหรับผู้ที่อยากเข้าใจว่าวิกฤตการเงินปี 2008 เกิดขึ้นจากการตัดสินใจในห้องประชุมอย่างไร
Margin Call (2011)
ในช่วงปี 2008 ที่ตลาดหลักทรัพย์เริ่มส่อแววปั่นป่วน สถาบันการเงินแห่งหนึ่งในวอลล์สตรีทได้ลดจำนวนพนักงานลงเกือบครึ่งและหนึ่งในนั้นคือ??อีริค เดล หัวหน้าแผนกบริหารความเสี่ยง อีริคได้มอบไฟล์งานสำคัญที่ทำค้างอยู่แก่ปีเตอร์ ซัลลิแวน ลูกน้องในทีมแล้วบอกว่า 'ระวังให้ดี' ปีเตอร์จึงเริ่มศึกษาและทำงานต่อจนเสร็จและได้พบกับสิ่งที่น่าตกใจ นั่นคือสถานะความเสี่ยงที่แท้จริงของบริษัทซึ่งเกินลิมิตที่จะรับได้ (เพราะความซับซ้อนของหลักทรัพย์ จึงทำให้ก่อนหน้านี้ ความเสี่ยงนี้ได้รอดพ้นเกณฑ์ที่ตั้งไว้และไม่ถูกแจ้งเตือน) ซึ่งหากราคาของหลักทรัพย์กลุ่มนี้ลดไปเพียง 25% บริษัทจะล้มละลายทันที
นักแสดง
เควิน สเปซีย์
Sam Rogers
Zachary Quinto
Peter Sullivan
พอล เบ็ตตานีย์
Will Emerson
เจเรมี ไอรอนส์
John Tuld
Simon Baker
Jared Cohen- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: เงินเดือด
- ประเภท: ดราม่า, ทริลเลอร์
- วันที่ออกฉาย: 17 ตุลาคม 2011
- นักแสดงนำ: เควิน สเปซีย์ (Kevin Spacey), เจเรมี่ ไอรอนส์ (Jeremy Irons), ดีมี่ มัวร์ (Demi Moore)
- ผู้กำกับ: เจซี แชนดอร์ (J.C. Chandor)
- ความยาว: 107 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 7.1/10
- ช่องทางการดู: Netflix, Prime Video
Glengarry Glen Ross (1992)
Glengarry Glen Ross ดัดแปลงจากบทละครเวทีที่ได้รับรางวัลพูลิตเซอร์ของ เดวิด มาเมต์ เล่าเรื่องทีมนักขายอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกผู้บริหารจากสำนักงานใหญ่มาแจ้งว่าสองคนสุดท้ายในแง่ยอดขายจะถูกไล่ออกทันที การประกาศนี้จุดชนวนให้ตัวละครแต่ละคนพร้อมทำทุกอย่างเพื่อรักษางานไว้ ทั้งโกหก ขู่กรรโชก และขโมยข้อมูล บทของ อเล็ก บอลด์วิน ในฐานะที่ปรึกษาจากบริษัทแม่ที่พูดประโยคว่า “Coffee is for closers” กลายเป็นหนึ่งในฉากที่ทรงพลังที่สุดในประวัติศาสตร์หนังดราม่า
หนังนำเสนอภาพชายกลุ่มหนึ่งที่ใช้ชีวิตทั้งหมดเพื่อนิยามคุณค่าตัวเองผ่านยอดขาย และเมื่อระบบกดดันพวกเขาถึงขีดสุด ความเป็นมนุษย์ที่ซ่อนอยู่ก็ปะทุออกมาในแบบที่ทั้งน่าเวทนาและน่ากลัว อัล ปาชิโน, แจ็ก เล็มมอน และ เอ็ด แฮร์ริส ต่างแสดงได้อย่างยอดเยี่ยมจนหนังถูกมองว่าเป็นการสำรวจ toxic masculinity ในโลกธุรกิจที่ลึกซึ้งที่สุดเรื่องหนึ่ง
Glengarry Glen Ross (1992)
นักแสดง
อัล ปาชิโน
Ricky Roma
แจ็ก เลมมอน
Shelley Levene
อเล็ก บอลด์วิน
Blake
อลัน อาร์คิน
George Aaronow
Ed Harris
Dave Moss- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: เกมชีวิต เกมส์ธุรกิจ
- ประเภท: ดราม่า
- วันที่ออกฉาย: 2 ตุลาคม 1992
- นักแสดงนำ: อัล ปาชิโน (Al Pacino), แจ็ก เล็มมอน (Jack Lemmon), อเล็ก บอลด์วิน (Alec Baldwin), เอ็ด แฮร์ริส (Ed Harris)
- ผู้กำกับ: เจมส์ ฟอลีย์ (James Foley)
- ความยาว: 100 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 7.8/10
- ช่องทางการดู: Prime Video
Fun with Dick and Jane (2005)
Fun with Dick and Jane ฉบับปี 2005 นำเสนอมุมมองที่แตกต่างออกไปด้วยการตั้งคำถามว่า ถ้าผู้บริหารระดับสูงที่เคยมีทุกอย่างถูกเลิกจ้างเพราะบริษัทล้มละลายจากการทุจริตของผู้บริหารระดับสูงกว่า เขาควรทำอะไร ดิก ฮาร์เปอร์ (จิม แคร์รีย์) เป็นผู้บริหารที่เพิ่งได้เลื่อนตำแหน่งและตัดสินใจให้ภรรยา เจน (เทีย ลีโอนี) ลาออกจากงาน แต่ภายในวันเดียวกันนั้นเองบริษัทก็ล้มละลาย ทำให้ทั้งคู่ต้องเผชิญกับหนี้สินและสูญเสียทุกอย่างที่เคยสะสมมา
สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้น่าสนใจในแง่สังคมคือมันล้อเลียนวัฒนธรรม “อยู่เหนือเพื่อนบ้าน” ของชนชั้นกลางอเมริกัน และตั้งคำถามว่าเส้นแบ่งระหว่างคนดีกับการทำสิ่งผิดกฎหมายนั้นบางแค่ไหนเมื่อถูกกดดันจนถึงขีดสุด จิม แคร์รีย์แสดงได้ทั้งตลกและน่าเห็นอกเห็นใจในเวลาเดียวกัน ทำให้หนังไม่ใช่แค่คอมเมดี้ธรรมดาแต่ยังเป็นคำวิจารณ์ระบบองค์กรที่ฉลาดในแบบที่ดูสนุก
Fun with Dick and Jane (2005)
ดิค ฮาร์เปอร์ (จิม แคร์รี่) อดทนรอคอยมาเกือบ 15 ปี เพื่อที่จะได้เป็นรองประธานบริษัทโกลโบไดน์ และแล้ววันนั้นที่รอคอยก็มาถึง เจ้านายเขา แจ็ค แม็คคัลลิสเตอร์ (อเล็กซ์ บอลด์วิน) เลื่อนตำแหน่งให้เขา และในที่สุด เจน (เทีย ลิโอนี่) ภรรยาสุดที่รัก ก็จะได้ลาออกจากงานที่บริษัททัวร์เสียที
นักแสดง
จิม แคร์รี่ย์
Dick Harper
Téa Leoni
Jane Harper
อเล็ก บอลด์วิน
Jack McCallister
Richard Jenkins
Frank Bascombe
John Michael Higgins
Garth- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: โดนอย่างนี้ พี่ขอปล้น
- ประเภท: คอมเมดี้, อาชญากรรม
- วันที่ออกฉาย: 21 ธันวาคม 2005
- นักแสดงนำ: จิม แคร์รีย์ (Jim Carrey), เทีย ลีโอนี (Téa Leoni)
- ผู้กำกับ: ดีน ปาริโซท์ (Dean Parisot)
- ความยาว: 90 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 6.3/10
- ช่องทางการดู: Prime Video
The Internship (2013)
The Internship นำเสนอ layoff ในยุคดิจิทัลผ่านมุมมองของคนสองรุ่นที่ห่างกัน บิลลี่ และ นิค (วินซ์ วอห์น และ โอเวน วิลสัน) คือพนักงานขายนาฬิกาวัยกลางคนที่ตกงานเมื่อนายจ้างปิดบริษัทกะทันหัน ทั้งสองตัดสินใจสมัครฝึกงานที่ Google พร้อมกับนักศึกษาอายุน้อยกว่าหลายสิบปี หนังใช้ความแตกต่างระหว่างวัยและทักษะเป็นแกนหลัก และบอกเล่าว่าคนที่ไม่ใช่ “digital native” ต้องปรับตัวอย่างไรในโลกที่เปลี่ยนแปลงเร็ว
แม้ว่าหนังจะถูกวิจารณ์ว่าเป็นโฆษณา Google ที่ยาว 119 นาที แต่ความน่าสนใจอยู่ที่แก่นเรื่องซึ่งพูดถึงการ reskilling และ reinvention ของคนที่ถูกอุตสาหกรรมทิ้งไว้ข้างหลัง ซึ่งเป็นประเด็นที่กลายมาเป็นเรื่องสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ ในยุค AI และ automation ปัจจุบัน หนังเรื่องนี้จึงดูมีความหมายมากกว่าที่คิดเมื่อมองย้อนกลับไป
นักแสดง
วินซ์ วอห์น
Billy McMahon
Owen Wilson
Nick Campbell
โรส เบิร์น
Dana Simms
Aasif Mandvi
Roger Chetty
Max Minghella
Graham Hawtrey- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: คู่ป่วนอินเทิร์นดูโอ
- ประเภท: คอมเมดี้, ดราม่า
- วันที่ออกฉาย: 7 มิถุนายน 2013
- นักแสดงนำ: วินซ์ วอห์น (Vince Vaughn), โอเวน วิลสัน (Owen Wilson)
- ผู้กำกับ: ชอน เลวี (Shawn Levy)
- ความยาว: 119 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 6.3/10
- ช่องทางการดู: Disney+, Prime Video
In Good Company (2004)
In Good Company สำรวจ layoff จากมุมที่ไม่ค่อยมีใครพูดถึง นั่นคือเมื่อบริษัทถูกควบรวมกิจการและตำแหน่งของพนักงานอาวุโสถูกยึดไปโดยคนที่อายุน้อยกว่าครึ่ง แดน ฟอร์แมน (เดนนิส ควาย) ผู้อำนวยการฝ่ายขายวัย 51 ปีต้องกลายมาเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของ คาร์เตอร์ ดูรีส์ (ทอม เอเวเรตต์ สก็อตต์) วัย 26 ปีที่ไม่มีประสบการณ์จริงแต่มาพร้อมกับแนวคิดใหม่และความมั่นใจสูงลิ่ว ความสัมพันธ์ที่ขัดแย้งและงอกงามระหว่างสองคนนี้คือหัวใจของหนัง
ผู้กำกับ พอล ไวทซ์ ถ่ายทอดให้เห็นว่าการถูกลดบทบาทหรือเปลี่ยนสายงานนั้นบาดเจ็บไม่ต่างจากการถูกเลิกจ้าง และยิ่งโหดร้ายกว่าเพราะต้องเจ็บปวดต่อหน้าทุกคนในออฟฟิศ หนังไม่ได้ตั้งใจให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ร้าย แต่กลับชวนให้เห็นว่าทั้งสองต่างเป็นเหยื่อของระบบที่ให้ค่ากับผลตอบแทนระยะสั้นมากกว่าประสบการณ์และความสัมพันธ์ระยะยาว
In Good Company (2004)
แดน ฟอร์แมน (เดนนิส เควด) คือสามีผู้เปี่ยมด้วยรัก พ่อผู้ห่วงใย และผู้บริหารแผนกโฆษณาตัวพ่อ แต่ตอนนี้ชีวิตได้นำพาเขามาพบบททดสอบอันยิ่งใหญ่ คาร์เตอร์ ดูรีเย (โทเฟอร์ เกรซ) ดาวรุ่งหนุ่มที่อายุน้อยกว่าเขาตั้งครึ่งได้ขึ้นมาเป็นเจ้านายของเขา แถมเรื่องยังยิ่งยุ่งเมื่อแดนพบว่าคาร์เตอร์กำลังคบกับลูกสาวของเขา (สการ์เลตต์ โจแฮนส์สัน) อีกด้วย
นักแสดง
เดนนิส เควด
Dan
Topher Grace
Carter
สการ์เลตต์ โจแฮนส์สัน
Alex
Marg Helgenberger
Ann
David Paymer
Morty- ชื่อเรื่องในภาษาไทย: บอสมือใหม่ หัวใจหัดรัก
- ประเภท: คอมเมดี้, ดราม่า, โรแมนติก
- วันที่ออกฉาย: 21 มกราคม 2005
- นักแสดงนำ: เดนนิส ควาย (Dennis Quaid), ทอม เอเวเรตต์ สก็อตต์ (Topher Grace), สการ์เลตต์ โจแฮนสัน (Scarlett Johansson)
- ผู้กำกับ: พอล ไวทซ์ (Paul Weitz)
- ความยาว: 109 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 6.9/10
- ช่องทางการดู: Prime Video
Brassed Off (1996)
Brassed Off เป็นหนังอังกฤษที่หยิบเอาวิกฤตการปิดเหมืองถ่านหินในยุค Thatcher มาเป็นฉากหลัง วง brass band ของเมืองเหมืองเล็กๆ ในยอร์กเชอร์กำลังจะเข้าแข่งขันชิงแชมป์แห่งชาติ แต่ทุกคนในวงล้วนเป็นคนงานเหมืองที่รู้ว่าตัวเองกำลังจะตกงานเมื่อรัฐบาลประกาศปิดเหมือง ผู้กำกับ มาร์ค เฮอร์มัน ใช้ดนตรีเป็นสัญลักษณ์ของความภาคภูมิใจของชุมชนที่กำลังจะสูญหาย ซึ่งทำให้หนังมีมิติทางการเมืองและอารมณ์ที่ลึกผิดปกติสำหรับหนังเกี่ยวกับวงดนตรี
พีท พอสเทิลธเวต รับบทเป็นผู้นำวงที่ป่วยหนักแต่ยังคงยืนหยัดเพื่อดนตรีและเพื่อคนในชุมชน การแสดงของเขาทำให้หนังเรื่องนี้ไม่ใช่แค่การวิจารณ์นโยบายรัฐบาล แต่เป็นบทสดุดีให้กับชนชั้นแรงงานที่ถูกระบบเศรษฐกิจกลืนกินไป ประโยคสรุปของหนังที่ว่า “ระบบนี้ไม่ได้ผิดพลาด มันเจตนา” กลายเป็นหนึ่งในบทพูดที่ถูกอ้างอิงมากที่สุดในหนังอังกฤษยุค 1990
Brassed Off (1996)
นักแสดง
ยวน แม็คเกรเกอร์
Andy Barrow
Tara Fitzgerald
Gloria
Pete Postlethwaite
Danny
Jim Carter
Harry
Stephen Tompkinson
Phil- ประเภท: ดราม่า, คอมเมดี้, ดนตรี
- วันที่ออกฉาย: 1 พฤศจิกายน 1996
- นักแสดงนำ: พีท พอสเทิลธเวต (Pete Postlethwaite), อีวาน แม็กเกรเกอร์ (Ewan McGregor), ทาร่า ฟิตซ์เจอรัลด์ (Tara Fitzgerald)
- ผู้กำกับ: มาร์ค เฮอร์มัน (Mark Herman)
- ความยาว: 108 นาที
- เรตติ้ง IMDb: 7.4/10
- ช่องทางการดู: Prime Video
หนังทั้ง 10 เรื่องที่รวบรวมมานี้พิสูจน์ว่า layoff ไม่ได้เป็นแค่เหตุการณ์ทางเศรษฐกิจ แต่เป็นประสบการณ์ที่สัมผัสได้ถึงแก่นของความเป็นมนุษย์ ไม่ว่าจะมองจากมุมของผู้ถูกเลิกจ้าง ผู้ที่ทำหน้าที่เลิกจ้าง หรือระบบที่กำหนดว่าใครมีคุณค่าพอที่จะอยู่ต่อ แต่ละเรื่องเสนอ framework ที่แตกต่างกันในการทำความเข้าใจว่าทำไมงานถึงสำคัญกว่าแค่เงินเดือน
สิ่งที่หนังเหล่านี้สอนร่วมกันคือ: ความสูญเสียที่เจ็บปวดที่สุดจาก layoff ไม่ใช่รายได้ แต่คือตัวตนและความรู้สึกว่าตัวเองมีค่า นั่นคือเหตุผลที่ตัวละครใน The Full Monty เลือกโชว์เปลือยกาย ตัวละครใน Brassed Off เลือกเล่นดนตรีต่อไป และตัวละครใน Up in the Air ยังคงบินต่อแม้จะรู้สึกว่าตัวเองว่างเปล่า ความต้านทานต่อการสูญเสียนั้นคือสิ่งที่ทำให้เรื่องราวเหล่านี้ยังคงทรงพลังไม่ว่าจะดูในยุคไหน
สำหรับใครที่กำลังมองหาหนังดีดูต่อ สามารถไปดูรายการหนังสร้างแรงบันดาลใจ หรือหนังสร้างจากเรื่องจริง เพื่อค้นหาหนังที่โดนใจต่อไปได้เลย
หนังเหล่านี้ไม่ได้แค่บันเทิง แต่ยังช่วยให้เข้าใจตัวเองและระบบรอบข้างมากขึ้น ลองหยิบเรื่องที่ตรงกับสถานการณ์หรือความรู้สึกในตอนนี้มาดูก่อนสักเรื่อง แล้วแชร์ว่าเรื่องไหนโดนใจที่สุดในคอมเมนต์ได้เลย
